Een presentatie houden voor Duitsers: hoe hoort het eigenlijk?

Presenteren aan een Duitstalig publiek: wie vindt dat nou niet -op zijn minst een klein beetje- spannend? En dat is ook logisch, want een presentatie geven voor Duitsers is echt anders dan hetzelfde doen voor Nederlanders. Ik geef je de belangrijkste verschillen en de punten waar je echt heel goed op moet letten. Het voornaamste: bereid je goed voor. Dat betekent dat je je vooraf goed verdiept in jouw publiek en dat je onderstaande tips ter harte neemt. Als je de moeite neemt om goed beslagen ten ijs te komen, zal je publiek dat zeker merken en waarderen. En dat is een randvoorwaarde voor succes in Duitsland!

“Een presentatie houden voor Duitsers: hoe hoort het eigenlijk?” verder lezen

Vergaderen met Duitsers: hoe hoort het eigenlijk?

Over de Duitse zakelijke etiquette volgens de “Knigge” blogde ik al eerder. Vandaag is het tijd voor een nieuw onderwerp: vergaderen. Wat doe je wél in vergaderingen bij je Duitse handelspartner, en wat juist niet?

Onthoud vooral: expertise telt bij vergaderen in Duitsland!

Vergaderen met Duitsers- dat is toch net even iets anders dan vergaderen met Nederlanders. Op ons komt de Duitse manier van vergaderen vaak wat formeel, misschien zelfs stijfjes over. Maar als je in gedachten houdt, dat de Duitser zich volledig richt op kwaliteit en expertise, dan zie je beslist dat zijn of haar manier van werken erg betrouwbaar is. Daar heb je als zakenpartner gewoonlijk alleen maar baat bij. Het is dus verstandig om wat kennis op te doen over de Duitse manier van vergaderen. Ik zet kort en krachtig de belangrijkste tips voor je op een rijtje:

Tip 1: Kom op tijd. Te laat komen is echt volledig taboe.

Tip 2: Volg de agenda. Die is van tevoren bepaald en staat vast. Dat komt de duidelijkheid erg ten goede. Houd je eraan en wijk niet af, dat zal zeker gewaardeerd worden.

Tip 3: Er is als onderdeel van de agenda ook een vaststaande tijdsplanning. Let daar goed op.

Tip 4: De voorzitter van de vergadering zal zal het heft stevig in handen nemen en houden. Anders dan in de vaak veel “plattere” structuur die Nederlanders gewend zijn, zal de voorzitter de inbreng tijdens de vergadering autonoom beoordelen, en dan beslissingen nemen. Die deelt hij of zij dan vaak tijdens de vergadering mee.

Tip 5: Een besluit dat genomen is door de leidinggevende, wordt ook uitgevoerd. Dat mag iedereen verwachten.

Tip 6: Bij alle agendapunten zal alleen de deskundige op dat gebied een inbreng hebben. Dat komt omdat de Duitser erg veel waardering heeft voor expertise. Dat is echt een groot verschil met Nederland: hier zien we vaak de voordelen van de generalist, en mag iedereen zijn zegje doen. Wanneer je dus in Duitsland geen kans krijgt om een mening of oordeel te geven over zaken waarvoor je niet de betreffende vakkennis bezit, realiseer je dan dat dat niets persoonlijks betekent. Jij komt aan het woord als jouw specifieke kennis van belang is, en je mag verwachten dat er op dat moment ook aandachtig naar je wordt geluisterd.

Tip 7: Voortbordurend op tip 6: probeer niet om je mening te geven op andermans vakgebied. De Duitser waardeert dat gewoonweg niet.

De Duitser komt bij jou op het bedrijf? Ken ook dan de cultuurverschillen

Natuurlijk kan het zijn dat je even moet wennen aan de wat andere manier van vergaderen. Dat geldt natuurlijk net zo goed wanneer je zelf een Duitse zakenpartner hebt uitgenodigd op je bedrijf. Wees niet verbaasd als die wat bescheidener overkomt, zijn of haar mening voor zich houdt als het over andermans kennisgebied gaat en de mening van de voorzitter als vanzelfsprekend aanneemt in plaats van er nog wat kanttekeningen bij te maken. Dat betekent niet automatisch dat de ander onzeker is. Het komt voort uit cultuurverschillen, en het is goed om die te kennen.

Ik ben best benieuwd wat jullie ervaringen zijn met vergaderingen in Duitsland of met Duitse zakenrelaties in Nederland. Laat ze me vooral weten!

En heb je behoefte aan een training op dit of een ander gebied, dan kun je me natuurlijk altijd mailen, of bellen via 06 10244429. In ieder geval: Bis bald!

Hoe hoort het eigenlijk op zijn Duits? Over het waarom van u-zeggen

Waarom siezen (u-zeggen) als je ook kan duzen (jij-zeggen)?

In Duitsland is het beleefd om tegen mensen boven de 16-jarige leeftijd u te zeggen. Al te vaak denken Nederlanders deze Duitse voorkeur om te “siezen” eenvoudig te kunnen verklaren met: “Duitsers zijn nu eenmaal hiërarchisch.” In enkele gevallen zijn mijn cursisten (bij aanvang van de cursus) ook van oordeel dat Duitsers nu eenmaal ouderwets zijn en zo’n twintig jaar bij ons Nederlanders achterlopen. Maar zoals altijd geldt ook hier dat dit soort makkelijke aannames niet de juiste zijn. Daarom is het verstandig om eens naar de positieve onderliggende redenen van dit gedrag te kijken.

Wat zijn nu (enkele) overwegingen om te siezen?

  • Siezen schept meer afstand. Afstand tot een collega maakt het makkelijker om die aan te spreken op eventuele fouten
  • Siezen drukt respect uit. Het is een uitdrukking van hoffelijkheid om de ander beleefd te benaderen.
  • Siezen op het werk kan je gebruiken om je te onderscheiden van een andere groep of afdeling.
  • Siezen kan je met iedereen. Duzen doe je altijd bij familie maar is een keuze bij mensen die niet tot je familiekring behoren. Met duzen geef je aan dat je de ander bijzonder vindt. Als je iedereen duzt gaat dat verschil verloren.

Het is natuurlijk niet zo dat de gemiddelde Duitser voortdurend het bovenstaande lijstje afvinkt om zijn gedrag te bepalen. Dit lijstje beschrijft gedrag en onderliggende normen en waarden die in Duitsland als passend worden beschouwd. Dus als je contact in een zakelijke context met Duitsers hebt dan is het raadzaam te siezen en niet meteen (gezellig) te gaan duzen. Overigens zijn er ook situaties waarin de gemiddelde Duitser jij-zegt waar de Nederlanders eerder iemand met u aanspreken. Dat is zo in familierelaties: opa’s, oma’s ooms en tantes worden altijd geduzt. Ook in het aanspreken van God zegt de Duitser jij, terwijl het in Nederland gebruikelijk is in deze situatie u te zeggen.

Telefoneren

Dat geldt ook bij het aannemen van de telefoon. In Nederland komt het steeds vaker voor dat zakelijke telefoongesprekken beginnen met het noemen van de voornaam: “Hallo, met Henk, Alie” etc. Doe je dit in een gesprek met een Duitse relatie dan schept het eerder afstand dan dat je daardoor makkelijker contact legt. Over telefoneren valt trouwens nog veel meer te zeggen. Dat doe ik uitgebreider in een andere blog.

E-mails

Ook bij het schrijven van e-mails is het zaak eerst te siezen in plaats van meteen te duzen. Laat de Duitse relatie hierbij het tempo bepalen. Als deze met een hallo begint en in de e-mail “duzt” dan kun je dat gedrag spiegelen. Natuurlijk alleen als je daar zelf ook voor voelt.

Vragen?

Bel me op +31 (0) 6 1024 4429 of mail me als je meer wilt weten over succesvol communiceren in Duitsland.

“Hoe hoort het eigenlijk” volgens de Duitse Knigge

Over het nut van goede omgangsvormen

Wat kan er echt niet? Of wat vinden jij en ik echt onbeleefd gedrag. Bijvoorbeeld “witte of te korte sokken dragen”,boeren of winden laten“, “je eten door elkaar prakken“, “slurpen”, “een ander niet laten uitpraten” “(bij onbekenden) uitweiden over jouw lichamelijke ongemakken”, “je mes aflikken“. Dit zijn maar enkele van de vele voorbeelden waarover de gemiddelde Duitser en Nederlander dezelfde opvattingen zullen hebben. Wanneer wij in een zwak moment onszelf af en toe niet aan deze regels houden, dan weten we donders goed dat we daarmee de conventies overtreden en dat dat eigenlijk niet kan. Maar realiseren we ons wel voldoende dat het ons ook klanten kan kosten?

Hoe hoort het eigenlijk als Neerlands baken voor etiquette

Nederlanders staan in het buitenland nu niet bepaald bekend om hun diplomatieke gedrag. De neiging om gewoon te zeggen waar het op staat leidt nogal eens tot gefronste wenkbrauwen en terughoudendheid bij gesprekspartners. Die terughoudendheid ontstaat onder meer als iemand zich beledigd of, en nog ingrijpender, onveilig voelt.

Simpelweg willen wereldburgers, ondanks allerlei onderlinge verschillen, zich veilig voelen. Een respectvolle behandeling draagt aan dat gevoel van veiligheid bij. Indien iemand de grenzen van betamelijkheid overschrijdt, zal men zoveel mogelijk afstand tot die persoon bewaren.

Dat is natuurlijk vervelend in privésituaties. Maar daar blijft de schade van verstoorde verhoudingen beperkt tot een kleine schaal. Een gemis aan sociale vaardigheden heeft een veel bredere impact wanneer de belangen van grotere groepen in het geding zijn: van ondernemingen en landen bijvoorbeeld. Zoals ik eerder al opmerkte: als jij als Nederlandse ondernemer in Duitsland qua gedrag de plank misslaat dan kan je dat klanten kosten.

Omdat goede omgangsvormen het smeermiddel voor goede relaties zijn is er in de loop der eeuwen de nodige aandacht aan het thema omgangsvormen besteed.

In Nederland verscheen in 1939 het boek “Hoe hoort het eigenlijk” van de auteur Amy Groskamp-Ten Have. Zij beschreef daarin voor allerlei maatschappelijke situaties hoe men zich daarin beschaafd diende te gedragen. Maatschappelijke ontwikkelingen zorgden voor voortschrijdend inzicht en in de loop van de vorige eeuw verschenen er van dit werk diverse herziene drukken. Vanaf de 23e druk (1999) wordt het boek geredigeerd door Reinildis van Ditzhuyzen. De laatste uitgave (42e druk) dateert uit 2019, en verscheen onder de titel: Hoe hoort het eigenlijk? De Dikke Ditz.

Der Knigge

Onder de titel Über den Umgang mit Menschen schreef de Duitse auteur Adolph Freiherr Knigge (1752–1796) zijn bekendste werk . Het verscheen al in 1788; 150 jaar eerder dan ons Nederlandse boek voor beschaafde omgang. Maar niet alleen in tijd zijn er belangrijke verschillen. Waar de Nederlandse leidraad zich vooral richt op etiquette – dus bijvoorbeeld welke kleding je wanneer draagt – hield de oorspronkelijke Knigge zich vooral bezig met de intermenselijke relaties, zoals onder andere met “Allgemeine Bemerkungen und Vorschriften über den Umgang mit Menschen”, “Über den Umgang mit sich selbst sowie mit Leuten von verschiedenen Gemütsarten, Temperamenten und Stimmungen des Geistes und Herzens”.

Sociologie en sociale psychologie

Het gaat dus om regels die helpen om op de juiste manier te communiceren: sociologie en sociale psychologie avant la lettre. In de loop der eeuwen zijn diverse nieuwe versies (en vele vertalingen) van Knigges werk verschenen, waarbij de toenmalige schrijvers op een gegeven moment etiquette-regels aan het werk toevoegden. In 2016 verscheen er nog een nieuwe, in hedendaags Duits geschreven, versie van het oorspronkelijke werk.

De Knigge als basis voor zakelijk succes in Duitsland

In Duitsland is de Knigge onder grote delen van de (beroeps)bevolking een begrip. Even zoeken op internet levert diverse leidraden op die te pas en te onpas met de naam Knigge verbonden worden: Zo zijn er bijvoorbeeld Deutschland-Knigges, Business- oder Geschäfts-Knigges, Knigges zum Daten so geht Flirting heute” enzovoorts. Zie deze blog daarom als een inleiding op verschillende kortere blogs waarin ik succesvol gedrag binnen een zakelijke Duitse context zal beschrijven.

Ik heb er zin in.

Heb jij een vraag over hoe jij het beste in een Duitse zakelijke context kunt gedragen? Stel die hier. Ik ga daar in een volgende blog dan graag op in.

6 redenen om Duitstalige podcasts te luisteren plus 6 tips

Reden één: Je hebt iets met Duitsland, de Duitse cultuur of wilt de taal en cultuur beter leren kennen.

Wanneer je belangstelling hebt voor ons buurland en er echt iets over wilt weten dan is het luisteren naar podcasts een hele goede manier om je doelen te bereiken. Je hebt podcasts over alle mogelijke onderwerpen, dus er zitten er altijd wel een paar tussen die aansluiten bij wat je leuk vindt of waar je behoeftes liggen. Volg je al één van mijn trainingen? Dan biedt het regelmatig luisteren van Duitse podcasts een mooie ondersteuning.

Reden twee: Het is leuk.

In een podcast kom je heel dicht bij echte mensen. Of het nu om een heel persoonlijke podcast gaat of om één met een meer zakelijk doel. Veel zakelijke podcasts bestaan, deels, in de vorm van een interview of een discussie. Je zit dicht op wat er in een land speelt. Ik vind dat leuk.

Reden drie: je luistervaardigheid neemt op een speelse manier toe.

Je wordt ergens beter in door het vaak te doen. Dus door regelmatig naar gesproken Duits te luisteren, leer je de taal ook steeds beter te begrijpen. Je gaat steeds meer nuances van de taal (her)kennen en ook je vermogen om discussies te begrijpen neemt toe. Volgende stap is dat je daardoor makkelijker jezelf in het Duits leert uitdrukken.

Reden vier: Je leert inhoudelijk veel

Als een onderwerp je interesseert dan wil je daar graag meer van weten. Jouw kennis over voor jou interessante onderwerpen neemt enorm toe als je, naast Nederlandstalige en bijvoorbeeld Engelstalige, ook Duitse podcasts luistert.

Reden vijf: Je kennis van en ervaring met sociale omgangsvormen neemt enorm toe

Je hoort authentiek Duits in een authentieke context. Je duikt als het ware de Duitse maatschappij in en wordt min of meer deel van de Duitse cultuur. Via podcasts van grotere kranten bijvoorbeeld hoor je welke thema’s er momenteel toe doen en welke verschillende opinies er ten opzichte van diverse thema’s zijn: of het nu, om een paar dwarsstraten te noemen, over voetbal, politiek, economie of kunst gaat. Als je lang genoeg een thema volgt, maak je wellicht zelfs mee hoe maatschappelijke opinies in de loop van de tijd veranderen.

Reden zes: inzicht in sociale interactie

Je kunt “de ziel” van een land heel goed leren kennen via het luisteren naar podcasts. Zeker als er over maatschappelijk relevante thema’s wordt gesproken. Zo luisteren sinds aanvang van de coronapandemie vele Duitsers de podcast op de NDR met professor Christian Drosten, een beroemde Duitse viroloog. Hoe gaan journalisten met deskundigen om en omgekeerd deskundigen met hun interviewers? In hoeverre is dat gelijk aan of juist anders dan in Nederland of België?

Welke podcasts

Je kunt het onderwerp zo gek niet bedenken of er is wel een podcast over. Dus geef in de zoekmachine eenvoudigweg de Duitse naam van dat thema plus de zoekterm “podcast” in, en je krijgt vast een heleboel “hits”. Naast het onderwerp is natuurlijk het niveau van jouw luistervaardigheid in het Duits belangrijk. Als je met moeite eenvoudig Duits begrijpt dan is het demotiverend om naar te moeilijke podcasts te luisteren.

Tips voor podcasts uit kranten en speciale (nieuws)websites

  • Deutsche Welle biedt podcast over veel verschillende onderwerpen vanaf beginnersniveau tot aan dat van gevorderden. Een hele goede website wanneer je via podcasts gericht aan je taalniveau wil werken. Bij de podcasts zijn namelijk veelal taalopdrachten opgenomen
  • De Süddeutsche Zeitung heeft een uitgebreide rubriek met podcasts over veel verschillende maatschappelijk relevante onderwerpen, zoals een Nachrichten-Podcast, een Sport-Podcast, eentje over literatuur, een ander over economie etc. De podcast hebben als voordeel dat de sprekers zeer duidelijk articuleren. Je hebt minimaal A2-niveau nodig om de podcasts te kunnen begrijpen
  • Ook de Frankfurter Allgemeine Zeitung heeft podcasts over allerlei maatschappelijk relevante onderwerpen, zoals economische, politieke, over techniek (Digitec), gezondheid, kennis etc. Ook hier geldt A2 als startniveau als je de podcasts wilt kunnen volgen.
  • Datzelfde geldt qua niveau voor de reeks podcasts uit het Duitse weekblad Die Zeit. Ook deze krant biedt weer podcasts over een groot aantal maatschappelijk relevante thema’s. Leuk en relatief kort (circa 10 minuten) en nuttig is de Nachrichtenpodcast “was jetzt” van deze krant, waarin je ’s ochtends bij het tandenpoetsen kunt horen welke (politieke) thema’s die dag in Duitsland spelen.
  • De krant Die Welt biedt ook podcasts in alle soorten en maten en wederom over de meest uiteenlopende thema’s.

Het gaat om jouw smaak, persoonlijke voorkeur en je taalvaardigheid

Natuurlijk geef ik hierboven maar een klein aantal van de vele mogelijkheden en beperk ik mij alleen tot de podcasts uit een aantal dag- en weekbladen. Maar je zou alleen al een extra leven nodig hebben als je al de podcasts van deze gerenommeerde media zou willen volgen.

Reiseblogs und Reisevlogs

Ben je meer in lichtere onderwerpen zoals reizen geïnteresseerd? Lees dan eens mijn blog over Duitse “Reiseblogs und Reisevlogs”. Daar vind je dan zeker wat van je gading.

Oproep: Deel jouw keuze met ons

Ken jij één of meer podcasts over Duitsland of over Duitse zaken waarvan je vindt dat wij die ook moeten kennen? Deel die dan alsjeblieft met ons. Mail me dan op tjacorowaan@duitsezaken.nl

Maatwerk bij Duitse Zaken

Voorbeelden van mijn maatwerkaanpak uit de trainingspraktijk

Graag geef ik jou een kijkje in hoe ik het begrip maatwerk invul voor mijn klanten. Maatwerk begint met het intakegesprek. Stel je belt me op omdat je meer wilt weten over de zakelijke taal- en cultuurtrainingen die ik aanbied. En over de manier waarop ik met jou samenwerk. Dan beantwoord ik je vragen zo nauwkeurig mogelijk. Ben je dan vervolgens serieus van plan om een training bij mij te volgen, dan plannen we een tijdstip in voor een intakegesprek.

De intake

De intake start eigenlijk al voor ons gesprek plaatsvindt. Ik stuur je namelijk eerst een aantal digitale taaltesten toe om te kunnen bepalen wat je vertrekpunt is. Zo heb ik voorafgaand aan ons intakegesprek al een goede indruk. Tijdens het intakegesprek dat we (deels) in het Duits voeren krijgen we dan samen een beter beeld van waar je staat: zowel op het terrein van taalkennis als van praktische spreekvaardigheid. Op grond van de verkregen informatie én jouw doelen en mogelijkheden maak ik een kort rapport. Als we het over de aanpak eens zijn ontvang je een offerte en, nadat je die hebt geaccepteerd, kan het traject beginnen.

Tijdens het traject

Tijdens de trainingen werken we zoveel mogelijk met authentiek materiaal uit jouw werkpraktijk. Hieronder lees je meer over veel voorkomende onderwerpen tijdens een training.

Telefoongesprekken

Bij het voorbeeld telefoongesprekken: we bereiden echte telefoongesprekken voor die jij zult gaan voeren en we oefenen daarmee. Zo bouw je een grote woordenschat op die je vervolgens ook meteen leert toepassen. Je gaat zonder stress, of in ieder geval met minder spanning, spreken en je bereikt makkelijker je gespreksdoelen. Natuurlijk komt het voor dat je onverwacht op iets nieuws moet inspelen. Dan maken we daar tijdens de training tijd voor. Als je met een dringend probleem zit, kan je ook tussen trainingen door altijd contact met me opnemen. Ik help je dan direct, of als ik bezet ben, zo gauw mogelijk verder. Dat beschouw ik als maatwerk: ik zou niet anders willen werken.

E-Mails

Schrijf jij zoals veel van mijn klanten zakelijke e-mails? Veel cursisten zeggen bij aanvang van de training tegen mij dat “google-translate” hun beste vriend is en dat ze het schrijven van e-mails dus niet hoeven te oefenen. Als ik dan vraag of we samen eens naar één van hun e-mails zullen kijken blijkt die vaak vol met fouten te zitten. Als ze dat inzien, willen de cursisten maar al te graag met het schrijven geholpen worden. Velen sturen mij elke keer voorafgaand aan een training (een deel van) hun schriftelijke correspondentie toe. Je snapt natuurlijk dat e-mails er bij elk bedrijf, voor elke functie en in iedere situatie anders uit moeten zien. Dat betekent dus veel werk voor mij en dat is tijdrovend maar wel erg leuk. Deze maatwerkaanpak zorgt ervoor, dat ik jou echt op weg help om je zeker te voelen bij het schrijven van e-mails uit jouw dagelijkse praktijk.

Presentatie

Voor elke training maak ik een nieuwe agenda en geef ik je opdrachten op. Die twee samen vormen de de basis voor die les. Maar het komt nogal eens voor, dat mijn klant onverwacht en op korte termijn een presentatie moet geven. In dat geval gooien we de lesinhoud om en besteden we alle tijd die jij nodig hebt aan het voorbereiden van de presentatie. En is er heel veel haast bij, dan plannen we eventueel nog een extra bijeenkomst tussen twee trainingen in. Of we kijken of we de eerder geplande training naar voren kunnen halen. Dat is mijn opvatting van maatwerk: een op maat gemaakte training die echter wel flexibel aangepast kan worden als jouw situatie daarom vraagt.

Online en op locatie; één op één en aan een groep

Afhankelijk van jouw wensen en factoren, zoals reisafstand, train ik zowel in-company als online. Zelf vind ik het in dezelfde ruimte bij jou als klant trainen het fijnst. Dan krijg ik echt een gevoel bij wat je doet. Maar soms past online trainen gewoon beter. Verder train ik jou individueel of jullie als groep. Als het om een groep gaat, onderzoek en bespreek ik tijdens de intake of ik beter één of meer groepen kan samenstellen. Het startniveau van jullie als deelnemers moet natuurlijk in grote lijnen gelijk zijn en ook het takenpakket moet min of meer overeenkomen. Want ik lever jou/jullie tenslotte altijd maatwerk.

Meer weten?

Dit hierboven zijn natuurlijk voorbeelden waarmee ik veel te maken heb. Misschien loop jij wel met een taalvraag rond die anders is dan hierboven beschreven staat. En vraag je je af of ik je op weg kan helpen. Bel me dan gewoon op 06 1024 4429. Een eerste verkenning is vrijblijvend . Ik sta je graag te woord.

Mailen mag natuurlijk ook.

Hoe overbrug je zakelijke cultuurverschillen met je Duitse relaties: over vergaderen en presenteren

Tijdens het zakendoen houdt uw Duitse relatie van harde feiten: cijfers en indien voorhanden, certificaten helpen u om vertrouwen te winnen.

In deze derde bijdrage uit mijn serie over hoe om te gaan met zakelijke cultuurverschillen bij Duits-Nederlandse samenwerking ga ik in op het onderwerp vergaderen. Als onderdeel daarvan komt ook het thema presenteren nogmaals aan bod. Ik beschrijf algemene in Duitsland geldende opvattingen over dit thema. Natuurlijk zijn er verschillen per organisatie, branche/regio die bepalen hoe formeel of informeel iets verloopt.  Met deze aanwijzingen blijft u echter aan de veilige kant.

“Spelregels” tijdens vergaderingen

  1. Zorg dat u op tijd bent. Te laat komen wordt niet getolereerd.
  2. Er is een vaststaande en daarmee duidelijke agenda. Daarvan wordt in beginsel niet afgeweken.
  3. Bij die agenda hoort een duidelijke tijdsplanning. Houd u daaraan.
  4. De voorzitter is ook echt voorzitter. Deze, meestal de hoogste in rang, zal op grond van de input zelf besluiten nemen en veelal dit besluit tijdens de vergadering meedelen.
  5. Men verwacht dat de door de leidinggevende genomen besluiten ook worden uitgevoerd.
  6. Bij het behandelen van een agendapunt komt/komen meestal alleen de “Sachverständige(n)” aan het woord. Iets overdreven gesteld: anders dan in Nederland zal men de jongste bediende niet naar diens opvatting vragen. Dit hangt samen met een wezenlijk cultureel verschil: Nederlanders waarderen de generalist, die overal een mening over heeft en die dan ook verkondigt. In Duitsland waardeert men de specialist. Hij of zij is de beste op zijn/haar vakgebied en wordt niet geacht overal verstand van te hebben, laat staan een mening te verkondigen over onderwerpen waarvoor hij/zij niet verantwoordelijk is.
  7. Toon dus respect voor iemands vakkennis, en bemoei u niet ongevraagd met diens vakgebied.

“Spelregels” voor uw presentatie of bijdrage aan een vergadering

  1. Bereid uw presentatie in het Duits goed voor. Tijdens het spreken mag u wel (kleine) taalfoutjes maken. Alles wat (in uw presentatie) geschreven staat moet echter foutloos zijn.
  2. Bent u het Duits niet voldoende machtig? Neem iemand mee die uw verhaal in perfect Duits kan doen en die tevens kennis heeft van het onderwerp.
  3. Wees zakelijk. Maak dus niet grapjes om het ijs te breken. Zeker niet over uzelf. Sommige Nederlanders hebben de neiging om zich kleiner te maken dan ze zijn. Met humoristisch bedoelde zinnen als: “Ik sta hier omdat ze nu eenmaal niets beters hadden” of met een relativerend:”Ik ben best wel aardig goed” slaat u bij een Duitse doelgroep volledig de plank mis. U bent daar namelijk omdat men verwacht dat u de beste bent. Als u dat niet denkt te zijn, verdoet u de kostbare tijd van de luisteraars. Deze hadden u dan beter niet hoeven uitnodigen.
  4. Leg tijdens de presentatie uw doel(en)/oplossingen en uw plan(nen) om die doelen te bereiken tot in detail uit. Neem daarvoor de uw toegemeten tijd. Maak het niet (veel) korter, maar zeker ook niet langer.
  5. Onderbouw uw betoog met cijfers (tenminste als het onderwerp zich daartoe leent): Keuzes maken uw partners (vooral) op harde, objectieve feiten en minder op een vlotte babbel.
  6. Geef bij elke stap in het plan een duidelijk tijdspad aan.
  7. Beschrijf de mogelijke hindernissen die u tijdens de uitvoering van het plan mogelijk zult tegenkomen en vertel vooral hoe u die hindernissen gaat overwinnen.
  8. Reken erop dat de deskundige aanwezigen u inhoudelijke vragen gaan stellen. Vragen die tot op detailniveau kunnen inzoomen. Zorg dat u deze vragen zelf kunt beantwoorden of neem een inhoudelijk deskundige uit uw bedrijf mee. Alleen wanneer u competent en dus grondig blijkt, wil men met u verder.
  9. Begin, voorafgaand aan de vergadering of tijdens een eventuele pauze, niet over privézaken. Zeker niet als u elkaar nog niet (goed) kent. Zaken en privé zijn in Duitsland namelijk strikt gescheiden. Dus niet effe gezellig met buurman/buurvrouw bomen over hoeveel kinderen die heeft en of-ie een leuk weekend had om een goede sfeer te creëren.
  10. Neem de vragen van de aanwezigen serieus en zorg ervoor dat u ook een bevredigend antwoord hebt op een vraag die (voor u) pas later in het traject relevant wordt. Een typisch Nederlandse reactie als “dat zien we dan wel” roept onzekerheid en wantrouwen op.
  11. Beschikt u over (Duitse) kwaliteitskeurmerken? Hebt u positieve (Duitse) referenties)? Vermeld die dan kwistig. Zij scheppen vertrouwen.
  12. Geloof in uzelf en in uw product of dienst. Daarmee valt of staat alles. Zowel in Nederland alsook in Duitsland.

En nu? De bal ligt bij u.

Wanneer u vindt dat mijn betoog hout snijdt, dan hebt u nu meer beeld bij wat u moet doen tijdens een presentatie of in vergadersituaties. Maar wilt u wel eens weten hoe u dat doet en hoe u zich op dergelijke situaties voorbereidt? Bel me dan voor een afspraak op 06 1024 4429 of mail me op tjacorowaan@duitsezaken.nl en informeer naar mijn training Presenteren in het Duits.

Daarmee kunt u dan alvast meteen uw eerste goede daad voor het nieuwe jaar afstrepen.

Hoe overbrug je zakelijke cultuurverschillen met Duitse relaties? Over gepaste afstand en nabijheid

opeen groen wandbord staan enkele Duitse teksten in tekstwolkjes
Lekker “locker” Nederlands zijn draagt meestal niet bij aan het succesvol zakendoen. Je inleven in de culturele achtergrond van je relatie en van diens keuzes én kritisch kijken naar je eigen aannames brengt je verder.

Culturele struikelblokken

Vandaag volgt het tweede deel in de reeks over (zakelijke) culturele verschillen tussen de Duitse en Nederlandse cultuur. Dit doe ik aan de hand van twee voorbeelden a: siezen-duzen en b: kussen bij begroetingen. Doel is je meer inzicht te geven in de culturele achtergronden bij zulk gedrag.

Siezen en duzen

Nee hè, gaan we het weer eens hebben over siezen (iemand aanspreken met u) of duzen (jij zeggen). Dat thema is nu toch wel voldoende uitgekauwd?

Ik vind van niet. Want al te vaak denken Nederlanders de Duitse voorkeur om te “siezen” simplistisch te kunnen verklaren met “Duitsers zijn nu eenmaal hiërarchisch.” In enkele gevallen zijn mijn cursisten ook van oordeel dat Duitsers gewoon ouderwets zijn en zo’n twintig jaar bij ons Nederlanders achterlopen.

Even voor alle duidelijkheid. In Duitsland is sinds enige jaren een (voorzichtige) trend gaande om meer te gaan duzen. Je ziet dat bijvoorbeeld op XING, het Duitse internet-platform dat concurreert met LinkedIn. Enkele maanden geleden kondigde de redactie van XING aan dat men voortaan alle leden met du in plaats van Sie zou aanspreken. Zichtbaar wordt deze trend ook bij presentatoren van Duitse Nachrichtensendungen: steeds vaker spreekt men elkaar tijdens de uitzending met du aan.

Bij bedrijven in de creatieve sector en bij start-ups is het ook steeds gebruikelijker om te duzen. Maar deze ontwikkeling waardeert men lang niet in alle branches, ook niet bij de jongere generaties.

Eén en ander is ook afhankelijk van de situatie . Een du op sociale media wordt eerder geaccepteerd dan een du in een rechtstreeks contact.

Wat zijn nu overwegingen om te (blijven) siezen?

  • Siezen schept meer afstand. Afstand tot een collega maakt het makkelijker om die aan te spreken op eventuele fouten
  • Siezen drukt respect uit. Het is een uitdrukking van hoffelijkheid om de ander beleefd te benaderen.
  • Siezen op het werk kan je gebruiken om je te onderscheiden van een andere groep of afdeling.
  • Siezen kan je met iedereen. Duzen doe je altijd bij familie maar is een keuze bij mensen die niet tot je familiekring behoren. Met duzen geef je aan dat je de ander bijzonder vindt. Als je iedereen duzt gaat dat verschil verloren.

Zoenen in een zakelijke context.

In Nederland en Duitsland zoen je niet direct bij een eerste contact een zakenrelatie. Als je elkaar al zoent, dan gebeurt dit alleen als je de ander wat langer kent en wanneer er een zekere vertrouwdheid is ontstaan. Dus in eerste instantie voldoet gewoon het handen schudden.

Maar als we dan een Duitse (vrouwelijke) relatie een zoen geven is het goed om te beseffen dat wij Nederlanders, of beter gezegd wij Nederlandse mannen “veelzoeners” zijn. Dit overigens tot ongenoegen van vele Nederlandse dames die al dat fanatieke gezoen van vreemden helemaal niet op prijs stellen.

Maar goed, in Nederland is het drie keer zoenen ingeburgerd. In Duitsland, (en de meeste ander Europese buitenlanden), zijn maximaal twee zoenen in een zakelijke context de regel. Veel vaker blijft het, zoals gezegd, bij een handdruk.

Hoewel ik dit natuurlijk weet, kan ik aan een eigen praktijkvoorbeeld illustreren dat ik hiermee zelf een keer in de fout ging.

Ik had een training aan een groep Duitse cursisten gegeven. Bij het afscheid nemen aan het einde van de training zei één van de vrouwelijke deelneemsters tegen mij: “Tjaco, es war schön mit dir” en ze gaf mij een kus op de wang. Wat vermoeid na enkele dagen trainen dacht ik verder niet na en gaf de dame in kwestie twee zoenen en maakte aanstalten om een derde zoen op haar wang te planten. Zij ontweek echter mijn derde zoen. Drie keer zoenen ging haar een stap te ver, want daarmee zou ze de conventies binnen het zakelijk verkeer overschrijden. U zult begrijpen, die “overtreding” heb ik in latere contacten niet meer gemaakt.

Heb jij ook zo je (voor)oordelen over het gedrag van de inwoners van ons buurland en voel je soms ook de neiging om dan juist lekker Nederlands te blijven doen?

Dan is het misschien tijd om eens samen in gesprek te gaan om uw oordelen tegen het licht te houden en te kijken of ze kloppen. En wat ze je opleveren, of juist: wat ze je kosten. Wellicht ga je dan in het vervolg bewuster en vooral meer ontspannen met deze verschillen om en slaag je erin om je zakelijke doelen in Duitsland makkelijker te bereiken.

Graag ben ik je van dienst met één van mijn maatwerktrainingen. Bel me op 06 1024 4429 of mail me op tjacorowaan@duitsezaken.nl voor het maken van een afspraak.

Hoe overbrug je zakelijke cultuurverschillen met Duitse relaties: een presentatie geven

twee tekstblokken in het Duits op groen schoolbord
Blijf tijdens presentaties zakelijk en weidt niet uit over privézaken. Anders irriteert u mogelijk uw Duitse gesprekpartner.

In de vorige blog schreef ik over het belang om je bewust te zijn van zakelijke culturele verschillen tussen Duitsers en Nederlanders. En om je naar die kennis te gedragen . (Oh ja, dé Duitser en dé Nederlander bestaan niet, maar ik beschrijf hier de gemene deler).

Ik schrijf de komende weken over de belangrijkste verschillen waarover je kan struikelen als wilt communiceren met je Duitse klanten. Vandaag het eerste onderwerp uit die reeks: het onderwerp (zich) presenteren.

Presentatie: feiten (Sachebene) t.o.v. relatie (Beziehungsebene)

Vandaag gaat het over wat “de Duitser” als een goede presentatie beschouwt. Het gaat dan over een presentatie van een bedrijf, product en/of dienst en eventueel jouw rol daarin. “Goed” bedoel ik hier in de betekenis dat je daarmee zoveel vertrouwen opwekt, dat je een gerede kans hebt om met elkaar zaken te kunnen doen.

In zakelijke contacten staat voor de Duitser niet de relatie (Beziehungsebene) voorop. Binnen de zakelijke context zijn het de cijfers en de feiten (Sachebene) die er in eerste instantie toe doen. In Nederland is dat eerder omgekeerd. We “ruiken” aan iemand. Pas als we de persoon “lekker vinden ruiken” staan we er voor open om in de feiten te duiken.

 Voorbeeld: autotijdschriften

Een mooi praktijkvoorbeeld van de Duitse voorliefde voor feiten, gebaseerd op objectieve criteria,  vind je ook terug in de media, in dit geval autobladen. Auto’s behoren tot mijn hobby’s, en daarom lees ik diverse autotijdschriften. Als je dat structureel doet dan valt je op dat de autotests in Nederlandse en Engelse autobladen aan de ene kant en Duitse autobladen anderzijds een andere focus hebben. Ik baseer me daarbij op het Nederlandse blad Autovisie en het Engelse tijdschrift Car in vergelijking met het Duitse Auto Motor und Sport en Autobild.

In tests van de eerstgenoemde tijdschriften schrijven de journalisten vooral over de emoties die het kijken naar en rijden met deze auto’s bij hen oproepen.  De mate waarin het rijden in de auto goed voelt bepaalt het testresultaat . Er worden daarom slechts  relatief summier de relevante technische gegevens opgesomd.

Kijk je naar het Duitse Auto Motor und Sport of Autobild dan worden de technische gegevens van de auto in uitvoerige tabellen gepresenteerd en deze nemen navenant veel ruimte in. Daarmee maken de testers duidelijk dat zij zich er niet met een “Jantje van Leiden” hebben afgemaakt. Het testresultaat is (of lijkt) betrouwbaar, want gebaseerd op feiten. Feiten gaan voor de emotie.

Maar nu: úw presentatie in Duitsland

Volgens zijn eigen cultuurpatronen verwacht je Duitse relatie dat jouw presentatie een doortimmerd verhaal (in het Duits) is. Je geeft dus feiten, beschrijft uitvoerig wat je product allemaal kan en/of over welke certificeringen (liefst Duitse) jij/jouw bedrijf beschikt. Dit mag best in een uitvoerige Power-Point presentatie.

In die presentatie moet je hem/haar via feiten ervan overtuigen dat:

  • jouw aanbod aantoonbaar het beste op de markt is (anders kan de potentiële opdrachtgever beter naar een Duitse firma gaan);
  • je zelf weet hoe het product of dienst werkt. Weet jij dat zelf niet, dan moet je een materiedeskundige uit je bedrijf naar de presentatie meenemen. Alle vragen van je Duitse relatie moeten namelijk beantwoord kunnen worden en je moet vooral uitstralen dat je competent bent;
  • je precies aangeeft wat uw oplossing is als er iets misgaat.

Dit schept het gevoel dat u betrouwbaar bent, en betrouwbaarheid behoort tot de essentiële keuzecriteria.

Hij/zij heeft er geen behoefte aan dat:

  • je (uitvoerig) over je privéleven vertelt;
  • je vooral gezellig bent en leuke grapjes maakt;
  • je op vragen over mogelijke problemen reageert in de trant van “dat weet ik nu niet, maar dat lossen we dan wel op als het zover is.”
  • je te laat op de afspraak komt.

Omdat je vele jaren ervaring hebt in het communiceren in een Nederlandse context, is het goed om over de juiste kennis te beschikken, maar nog beter om er mee te oefenen.

Dus als je een presentatietraining bij Duitse Zaken volgt dan leer je niet alleen wat ik hierboven heb beschreven, maar ga je deze kennis ook omzetten in ander gedrag. Natuurlijk moet je daarbij authentiek blijven. Ook daar letten we op.

Oefenen, oefenen, oefenen

Met praktijksituaties oefenen is het belangrijkst. Want ook nadat ik bovenstaande kennis met mijn deelnemers heb besproken blijkt, wanneer ze voor de eerste keer hun presentatie oefenen, het volgende: ze vertellen toch uitgebreid over hun partner, hun eventuele kinderen, de huisdieren, de hobby’s en over vakantieperikelen. Gewoon omdat ze dat als Nederlanders zo gewend zijn. Je gedrag aanpassen, dat kost gewoon even tijd.

Maar vervolgens weten mijn cursisten na enkele malen oefenen wel vooral hun competenties in de presentatie naar voren te laten komen en de voordelen van hun product of dienst onderbouwd met feiten te presenteren.

Als ze dan ook nog eens geleerd hebben om in het Duits inhoudelijk op vragen in te gaan dan hebben ze een veel grotere kans op succes op de Duitse markt.

Heel leuk om te zien voor mij. En nog veel belangrijker voor hen. Want daarvoor volgen ze tenslotte zo’n cursus.

Ga jij ook voor succes in Duitsland? Bel me dan eens op 06 1024 4429. Of mail naar tjacorowaan@duitsezaken.nl

Over het belang van het element cultuur in taaltrainingen.

Alleen kennis van de Duitse naamvallen verbindt niet. In correct Duits over je product of dienst kunnen vertellen wel.

Grammatica

Wanneer mensen aan een taaltraining (zakelijk) Duits denken, dan volgt in eerste instantie nog al te vaak de Pavloviaanse reactie over de naamvallen. Duits leren betekent dan grammatica stampen. En soms heerst nog de opvatting dat goed Duits kunnen spreken gelijk staat aan het uit het hoofd kunnen opzeggen van rijtjes naamvallen. Deze aannames berusten op (traumatische) ervaringen uit het schoolse verleden. Ze zijn niet van toepassing wanneer je een taal- en cultuurtraining zakelijk Duits bij mij volgt.

Natuurlijk is er tijdens jouw training wel aandacht voor grammatica en zul je een aantal zaken gewoon uit je hoofd moeten leren. Maar de grammatica staat altijd ten dienste van de communicatie: jij zult namelijk je Duitstalige relatie niet met je product overtuigen door het opdreunen van het rijtje met voorzetsels die de 3e naamval “regeren”, zoals in de afbeelding hierboven. Wel heb je een goede kans je relatie te overtuigen door in begrijpelijk Duits en met toepassing van de goede vaktermen de juiste snaar te raken.

 Idioom

Als goede lezer begrijp je het al: kennis van het juiste idioom is een belangrijke(r) pijler voor succesvolle uitwisseling van informatie dan het volledig correct kunnen toepassen van de juiste grammaticaregels. Daarbij gaat het om vaktaal maar ook om begrippen die je op reis nodig hebt. En om de juiste woorden waarmee je op een ontspannen manier gesprekken over algemene onderwerpen kunt voeren, de zogenaamde small-talk.

Verschil spreek- en schrijfvaardigheid

Wat ik hierboven schrijf is van toepassing op spreekvaardigheid. Bij officiële zakelijke correspondentie is het méér van belang om taalfouten te vermijden. Het gaat in de praktijk dan vaak om e-mails met onderwerpen als aanvraag, offerte klachtenafhandeling. Speciaal voor Duitstalige e-mailcorrespondentie heb ik een training ontwikkeld, die ik altijd aanpas naar behoefte. Maatwerk dus.

Cultuur

Op LinkedIn omschrijf ik mijzelf taal-en cultuurtrainer zakelijk Duits. En dat doe ik natuurlijk niet voor niets. Het is namelijk vooral het kunnen omgaan met het culturele element dat bepaalt of je al dan niet in gesprek komt en een vertrouwensrelatie kan opbouwen binnen de Duitstalige cultuur. Daarvoor moet je weten waar de verschillen liggen tussen de Duitse en Nederlandse benadering. Vervolgens dien je te oefenen met situaties waarin dergelijke cultuurverschillen een rol spelen. Aandacht voor culturele overeenkomsten en verschillen beschouw ik zelf als een onmisbaar element in een professionele taaltraining. Daarom vormt het thema cultuur een rode draad in de trainingen die ik geef.

P.S. Voor alle zekerheid: net zomin als dé Nederlander bestaat dé Duitser. Toch zijn er een aantal duidelijke verschillen tussen een Nederlandse en Duitse aanpak aan te wijzen. Die moet je kennen en je moet er mee kunnen omgaan.

Bel me op 06 1024 4429 als je meer wilt weten over de mogelijke voordelen die het volgen van een taal- en cultuurtraining zakelijk Duits voor jou heeft. Mailen mag natuurlijk ook. Je krijgt altijd een reactie.