Die Betriebsmannschaft trainiert jeden Freitag

DURVEN IS GOED, KENNIS VAN IDIOOM IS NOG BETER

Jouw Duitse relaties waarderen het als je Duits met ze spreekt. Als je dat goed doet, dan geeft je dat een voorsprong op andere buitenlandse concurrenten.

Gebruik je daarin verkeerd idioom, dan zal je Duitstalige gesprekspartner je dat vast willen vergeven. Maar het kan natuurlijk wel tot onbegrip leiden en enige hilariteit.

Daarom in het vervolg van deze blog enkele voorbeelden van zogenaamde “Stolpersteine” (hindernissen) veroorzaakt door “falsche Freunde”. Die laatste zijn woorden en begrippen die in het Duits en Nederlands erg op elkaar lijken, maar die een andere betekenis hebben en soms tot hilariteit of onbegrip over en weer kunnen leiden. In vervolg op eerdere blogs over dit onderwerp bespreek ik vandaag wederom een paar voorbeelden. In latere blogs volgen er meer.

Die Betriebsmannschaft trainiert jeden Freitag

Bovenstaande voorbeeldzin zal vast niemand op het verkeerde been zetten. Het betreffende bedrijf heeft een (voetbal)team, en dat traint elke vrijdag. Misschien word je zelfs wel uitgenodigd om een keertje mee te doen. Goed voor de verbinding! Maar wat als je het Duitse trainieren gebruikt in de betekenis van het Nederlandse traineren? Juist, dan schiet je naast het doel. Dus we zullen deze valse vriend eens even de bal toespelen vandaag, want daarmee valt zeker te scoren, qua taalgebruik!

trainen, trainieren

We beginnen gemakkelijk. Het Nederlandse trainen kun je één op één vertalen met het Duitse trainieren, en dat is breed toepasbaar. Een team kan natuurlijk trainen, zoals we al zagen, maar je kunt ook jezelf of iemand anders trainen, of bijvoorbeeld een dier laten oefenen. "Sie trainierte ihr Pferd jeden Tag": "Zij trainde haar paard elke dag." Of, in de technische zin: "Wir entwickeln unser eigenes KI-Modell, und trainieren es auch selbst":"Wij ontwikkelen ons eigen AI-model, en trainen het ook zelf." 

Je kunt het woord ook meer overdrachtelijk gebruiken. Mocht je bijvoorbeeld als medewerker een pitch voor je bedrijf moeten houden in een lastige setting, dan besteed je natuurlijk tijd aan een goede voorbereiding. Een Duitser die dit doet, kan dan van tevoren tegen zijn manager zeggen: "Keine Sorgen, ich bin darauf trainiert":"Geen zorgen, ik heb me gedegen voorbereid."

traineren, aufhalten

Maar nu het lastige aspect van trainieren. Dat werkwoord betekent namelijk echt alleen trainen. Je kunt het dus nooit vertalen met het Nederlandse traineren. We bedoelen met traineren het opzettelijk tegenhouden van een bepaald proces, bijvoorbeeld het toekennen van een vergunning, het verwerven van een patent en dergelijke. Maar natuurlijk ook de ontwikkeling van interne voortgangsprocessen. In zo'n geval kun je verschillende Duitse werkwoorden gebruiken, bijvoorbeeld aufhalten. "Der alte Chef hat die Entwicklung der Homepage aufgehalten, weil er Rechnern nicht ganz traut": "De oude manager heeft de ontwikkeling van de website tegengehouden, omdat hij geen vertrouwen heeft in computers."  Aufhalten hoeft overigens niet per se de negatieve bijklank te hebben van traineren. Het kan ook gebruikt worden in een meer neutrale betekenis. "Leider hat der Stau die Lieferung aufgehalten":"Helaas heeft de file de levering vertraagd." 

Andere werkwoorden en uitdrukkingen die een vertraging weergeven zijn bijvoorbeeld: verzögern, verlangsamen, hemmen, aufschieben, in die Länge ziehen.  

Gelukkig heb je dus vele mogelijkheden om het Nederlandse traineren en andere woorden die een vertraging uitdrukken, naar het Duits te vertalen. Je kunt zelf kiezen, en uit de context zal gewoonlijk blijken of er een negatieve intentie meespeelt. Maar genoeg hierover, ik zal je niet langer ophouden. 

Bis bald!