“Setzen Sie sich bitte, dies hier ist Ihre Tafel”: Over “Stolpersteine” in het Duits-Nederlands idioom.

Aan de hand van tekstwolkjes wordt het verschil tussen die Tafel und der Tisch uitgelegd
Durven is goed, kennis van idioom is nog beter.

Jouw Duitse relaties waarderen het als je Duits met ze spreekt. Als je dat goed doet, dan geeft je dat een voorsprong op andere niet-Duitse concurrenten.
Gebruik je daarin verkeerd idioom, dan zal je Duitstalige gesprekspartner je dat vast willen vergeven. Maar het kan natuurlijk wel tot onbegrip leiden en enige hilariteit.
Daarom in het vervolg van deze blog enkele voorbeelden van zogenaamde “Stolpersteine” (hindernissen) veroorzaakt door “falsche Freunde”. Dat zijn woorden en begrippen die in het Duits en Nederlands erg op elkaar lijken, maar die een andere betekenis hebben en dus tot misverstanden kunnen leiden.

Die Tafel (de dis; de voedselbank)

Die Tafel heeft verschillende betekenissen, maar in het algemeen niet die van “eettafel”. Ik schrijf hier bewust in het algemeen, omdat Tafel in de betekenis van een dis (een feestelijke, uitgebreide maaltijd) wel voorkomt: “Wir essen an einer reichbesetzten Tafel” = “Wij eten aan een welvoorziene dis/tafel)”. Die Tafel wordt overigens ook gebruikt ter beschrijving van een situatie aan de andere kant van het maatschappelijke spectrum: de voedselbank. Als een Duitser je vertelt dat het “heel druk is bij de voedselbank in Osnabrück”, dan zegt hij: “Es ist viel los bei der Osnabrücker Tafel”.

Die Tafel (het bord, de plak)

Zo betekent die Tafel bijvoorbeeld het bord. Vaak is dat in combinatie met een ander zelfstandig naamwoord, zoals die (Wand)tafel = het schoolbord: “Die Lehrerin schreibt etwas an die Tafel” = “de lerares schrijft iets op het bord”; Die Gedenktafel = het herinneringsbord. Als verkeersdeelnemers kennen we waarschuwingsborden. Vooral in Duitsland en Oostenrijk noemt men die Warnungstafeln. In Duitsland noemt men een verkeersbord eerder ein Verkehrsschild. Een laatste betekenis van die Tafel die ik hier wil benoemen is die van een plak. Dus een plak chocolade = eine Tafel Schokolade (let op de schrijfwijze met Sch). 

das Schild (verkeers-, uithang-, Naambord)

Naast in de bovengenoemde betekenis van verkeersbord komt das Schild ook voor in de samenvoeging met “der Name”:  das Namensschild = het naambordje. Das Schild eines Friseurs, eines Restaurants = Het uithangbord van een kapper, van een restaurant. 

Der schild

De betekenis van de mannelijke vorm van Schild is het schild. Zoals in: der Schild eines Ritters = het schild van een ridder. 

Der Teller (het etensbord, DE schotel)

“Wir essen einen bunten Teller von flachen Tellern”= “Wij eten een gevarieerde schotel van platte borden”. 

Der Tisch

Wanneer je een Duitse gast aan tafel noodt, dan zal je voor tafel het woord Tisch gebruiken.  De mogelijke vertaling van de titelzin “Neemt u alstublieft plaats/gaat u zitten , dit/hier is uw tafel” luidt: “Setzen Sie sich bitte, (dies) hier ist Ihr Tisch”.

Aan de hand van deze paar voorbeelden wordt duidelijk dat je makkelijk ins Fettnäpfchen treten kann (een faux pas kan begaan) of Stolpersteine (hindernissen) moet overwinnen in de Nederlands-Duitse communicatie.
Tot ziens in een volgende blog met daarin meer van soortgelijke aandachtspunten.
Komen jullie ook wel eens interessante taaluitingen tegen? Of ben je zelf weleens de fout ingegaan? Deel dat dan met ons. Daaruit valt altijd wat te leren.

Contact

Wil je je Duitse woordkennis vergroten? Of heb je een andere vraag over het correct gebruik van zakelijk Duits over de Duitse zakelijke cultuur? Bel me dan op 06 1024 4429. Of vul het contactformulier op deze website in. Ik denk graag met je mee.

 

9 tips voor het schrijven van zakelijke e-mails (die E-Mail) in het Duits

twee tekstwolken met daarin uitleg over de aanhef van een Duitstalige e-mail.
Die E-Mail

Bijna al mijn klanten hebben als onderdeel van de taaltraining zakelijk Duits behoefte aan het oefenen in schriftelijke vaardigheden. Het gaat dan vooral  om het beter leren beantwoorden en opstellen van e-mails.  Zoals je ziet: het uit het Engels vernederlandste e-mail is in het Duits die E-Mail.

Een deel van de gebruikte woorden in deze e-mails is natuurlijk uniek, omdat ik nu eenmaal mijn diensten verleen aan diverse opdrachtgevers die in verschillende industrieën of soorten dienstverlening werkzaam zijn: het woordgebruik in de textielindustrie is vanzelfsprekend anders dan bij bijvoorbeeld toeleveranciers in de automotive-industrie.

Maar naast de verschillen per sector bestaan er natuurlijk een aantal formele regels waaraan alle zakelijke e-mails, onafhankelijk van sector, product of dienstverlening moeten voldoen.  Die regels vormen de kapstok waarlangs een e-mail wordt opgebouwd.

Regels volgens “de Duden”

Hieronder deel ik met jullie 9 tips voor het op een formeel correcte wijze schrijven van Duitstalige e-mails volgens de Duitse regelgeving. Daarbij baseer ik mij op de “Duden”, om precies te zijn deel 1 van de Duden “Die deutsche Rechtschreibung”. De “Duden” is het Duitse equivalent van de Nederlandse “Van Dale” en van het “Groene Boekje”.

9 tips voor het schrijven van zakelijke e-mails in het Duits
Wees beleefd (nog beleefder dan in Nederland gebruikelijk is):
  1. maak vaak gebruik van het woord “bitte” (alstublieft) – “Senden Sie uns bitte?” =”Zendt u ons alstublieft?”
  2. altijd “siezen” (met u aanspreken), nooit “duzen” (met jij aanspreken).
  3. onbekenden bij hun achternaam aanspreken en Herr of Frau ervoor. Bijvoorbeeld Herr Peters, Frau Kampe. Dus niet Hallo Heinz of Heike.
  4. Is de geadresseerde in het bezit van een titel? Dan dien je die altijd te gebruiken. In Duitsland is de titel onderdeel van de naam: dus Herr Dr. Peters, Frau Dr. Kampe.
Het onderwerp van de e-mail = der BetrefF.
  1. Betreff: Anfrage (aanvraag)
  2. Betreff: Angebot (aanbod, offerte)
  3. Betreff: (Ihre) Lieferung (uw) levering, (Ihre) Reklamation (uw) klacht.
De datumopgave is mannelijk en staat in de 4e naamval: Zwolle, den 16. NOvember 2018/den 16.11.2018

Let op: in het Nederlands komt er een ‘e’ na het rangtelwoord: de 10e, in het Duits een punt: den 10.

De aanhef van de e-mail
  1. Sehr geehrter Herr………., Sehr geehrte Frau……, Sehr geehrte Damen und Herren,…. Geslacht en aantal (enkelvoud, meervoud) bepalen de uitgang van het bijvoeglijk naamwoord geehrt.
  2. Wanneer de aanhef met een komma eindigt, begint de e-mail met een kleine letter: Sehr geehrte Frau Müller, wir suchen für….
Afsluiting van de e-mail met een vaste constructie zonder komma:

Wij schrijven in het Nederlands altijd een komma na onze afsluitende groet, in het Duits doe je dit niet: Mit freundlichen Grüßen

Tekstbouwstenen

Natuurlijk is dit maar “eine kleine Auswahl” aan wat er tijdens in een training “zakelijke e-mails schrijven in het Duits” aan de orde komt. In een dergelijke training ga ik uit van jouw werksituatie en zorgen we ervoor dat jouw zakelijke e-mails er perfect uitzien. Je leert werken met vaste tekstbouwstenen. Dat zijn vaste zinsconstructies die je naadloos kunt toepassen in jouw werksituatie.

Minder stress/meer tijd

Wil je zeker weten dat je Duitse zakenrelatie je bedoelingen begrijpt? Heb je behoefte aan minder stress wanneer je zakelijke e-mails in het Duits schrijft? Moet je meer tijd voor andere zaken overhouden? Neem dan contact met me op om te bespreken hoe jij betere Duitstalige e-mails kunt leren schrijven. Bel me gerust op 06 1024 4429 of stuur een mail aan tjacorowaan@duitsezaken.nl

Ich freue mich auf Ihren/deinen Anruf, oder auf Ihre/deine Mail.

Ich stehe mit der Firma bald auf einer Börse: blog 34 over “Stolpersteine” in het Duits-Nederlandse idioom.

Twee tekstwolken voor een groen schoolbord. In de linker wolk staat een foute Duitse tekst.
Durven is goed, kennis van idioom is nog beter.

Jouw Duitse relaties waarderen het als je Duits met ze spreekt. Als je dat goed doet, dan geeft je dat een voorsprong op andere niet-Duitse concurrenten.
Gebruik je daarin verkeerd idioom, dan zal je Duitstalige gesprekspartner je dat vast willen vergeven. Maar het kan natuurlijk wel tot onbegrip leiden en enige hilariteit.
Daarom in het vervolg van deze blog enkele voorbeelden van zogenaamde “Stolpersteine” (hindernissen) veroorzaakt door “falsche Freunde”. Dat zijn woorden en begrippen die in het Duits en Nederlands erg op elkaar lijken, maar die een andere betekenis hebben en dus tot misverstanden kunnen leiden.

Die Börse

In het Nederlands vertaald staat er in de titelzin dat de spreker op een aandelenbeurs staat c.q. aanwezig is Die Frankfurter Börse, die New Yorker Börse in Wallstreet usw. zijn overbekende namen van plaatsen waar een grote internationaal gezien belangrijke beursinstelling is gevestigd. Wanneer een bedrijf aan de beurs genoteerd is dan is het an der Börse zugelassen; in het Duits beschrijft men een aan de beurs genoteerd bedrijf als “ein börsenfähiges oder börsengängiges Unternehmen.” Een beursmakelaar = ein Börsenmakler/Börsianer of in de vrouwelijke vorm eine Börsenmaklerin/Börsianerin.  Daarnaast kan Börsianer/Börsianerin ook een beursspeculant(e) betekenen. Die Börsenaufsicht = het beurstoezicht; der Börsenauftrag = de beursorder; die Börsenordnung = het beursreglement. Let op de “tussen-nna “Börse” en voor het met Börse verbonden woord. Een voorbeeld: “Op de handelsbeurs stijgen/zakken de  prijzen van aandelen” = “An der Börse steigen/fallen die Aktien.”  Börse komt ook nog in een tweede, verouderde betekenis voor van (geld)beurs/portemonnee. De Duitse vorm Börse is overigens afgeleid van het Nederlandse beurs.

Die Messe in de betekenis van de (jaar)beurs

Wanneer je met of voor je bedrijf/organisatie op een (jaar)beurs staat dan steht man auf der Messe. Of man stellt auf der Messe aus = men presenteert zich op de beurs. “Oft sind Messen international ausgerichtet wie zum Beispiel die Hannover Messe (jedes Jahr im April) oder die Frankfurter Buchmesse (jedes Jahr im Oktober)” = “Vaak oriënteren beurzen zich op een internationaal publiek zoals bijvoorbeeld de Hannover Messe (elk jaar in april) of de Frankfurter Buchmesse (elk jaar in oktober).” Duitsland is hét beursland van de wereld. Op elk vakgebied is of worden er elk jaar beurzen georganiseerd. Op www.auma.de vind je een overzicht van alle in Duitsland plaatsvindende beurzen met een indeling naar sectoren en met informatie over van alles wat met het deelnemen aan beurzen of het bezoeken van beurzen samenhangt.

die Messe in de betekenis van de mis of als religieus muziekstuk.

Die (heilige) Messe is tevens een kerkdienst in de katholieke kerk. Daarnaast is  die Messe een muziekstuk dat als onderdeel van de liturgie tijdens een kerkdienst wordt uitgevoerd. Bijvoorbeeld een mis van Haydn= Eine Messe von Haydn.

Die Messe (scheepvaart)

In een derde betekenis is die Messe  een kantine aan boord van een schipSoms alleen bedoeld voor de officieren, soms als een recreatieve ruimte voor alle manschappen.

Aan de hand van deze paar voorbeelden wordt duidelijk dat je makkelijk ins Fettnäpfchen treten kann (een faux pas kan begaan) of Stolpersteine (hindernissen) moet overwinnen in de Nederlands-Duitse communicatie.
Tot ziens in een volgende blog met daarin meer van soortgelijke aandachtspunten.
Komen jullie ook wel eens interessante taaluitingen tegen? Of ben je zelf weleens de fout ingegaan? Deel dat dan met ons. Daaruit valt altijd wat te leren.

Contact

Wil je je Duitse woordkennis vergroten? Of heb je een andere vraag over het correct gebruik van zakelijk Duits over de Duitse zakelijke cultuur? Bel me dan op 06 1024 4429. Of vul het contactformulier op deze website in. Ik denk graag met je mee.

 

 

“Ich esse gerne Pappe”. Blog 33 over “Stolpersteine” in het Duits-Nederlandse idioom.

Twee Duitse teksten in een tekstwolk.
Durven is goed, kennis van idioom is nog beter.

Jouw Duitse relaties waarderen het als je Duits met ze spreekt. Als je dat goed doet, dan geeft je dat een voorsprong op andere niet-Duitse concurrenten.
Gebruik je daarin verkeerd idioom, dan zal je Duitstalige gesprekspartner je dat vast willen vergeven. Maar het kan natuurlijk wel tot onbegrip leiden en enige hilariteit.
Daarom in het vervolg van deze blog enkele voorbeelden van zogenaamde “Stolpersteine” (hindernissen) veroorzaakt door “falsche Freunde”. Dat zijn woorden en begrippen die in het Duits en Nederlands erg op elkaar lijken, maar die een andere betekenis hebben en dus tot misverstanden kunnen leiden.

die Pappe, der Karton

Wanneer je als Nederlander de titelzin uitspreekt dan zal een Duitser daarop waarschijnlijk met ongeloof reageren. Die Pappe betekent namelijk het karton en de gemiddelde mens eet nu eenmaal niet graag een kartonnen bord.  In wat voor zinnen en contexten gebruik je het woord Pappe dan wel? Nu,  bijvoorbeeld in de volgende zin: “Das Buch ist in Pappe gebunden” = “Het boek ist gekartonneerd.” Een Pappband is een kartonnen band. Die Pappschachtel is een kartonnen doos. Een synoniem voor die Pappschachtel is der Pappkarton. “Man kann etwas aus Pappe anfertigen” = “Men kan iets van karton maken.” Het zelfstandig naamwoord Pappe kan je ook in een figuurlijke betekenis gebruiken: “Die/der  ist nicht von Pappe!” = “Pas maar op met haar/hem!” bij personen. Meer abstract: “Das ist nicht von Pappe!” = “Dat is niet mis!”

Der Brei

Voor het Nederlandse woord de pap gebruikt het Duits der Brei. En daarvan bestaan er diverse soorten: der Grützbrei = de gortepap, der Grieβbrei= de griesmeelpap, der Kartoffelbrei = de aardappelpuree. “Das Baby bekommt Brei” = “De baby krijgt pap.” Ook der Brei wordt soms in een figuurlijke betekenis gebruikt. Enkele voorbeelden daarvan zijn: jemanden zu Brei schlagen = iemand tot moes slaan; jemandem Brei um den Mund /ums Maul schmieren = iemand stroop om de mond smeren, strooplikken, flikflooien; um den heiβen Brei herumreden = om de hete brij heen draaien.

Aan de hand van deze paar voorbeelden wordt duidelijk dat je makkelijk ins Fettnäpfchen treten kann (een faux pas kan begaan) of Stolpersteine (hindernissen) moet overwinnen in de Nederlands-Duitse communicatie.
Tot ziens in een volgende blog met daarin meer van soortgelijke aandachtspunten.
Komen jullie ook wel eens interessante taaluitingen tegen? Of ben je zelf weleens de fout ingegaan? Deel dat dan met ons. Daaruit valt altijd wat te leren.

Contact

Wil je zelf je Duitse woordkennis vergroten? Of heb je een andere vraag over het correct gebruik van zakelijk Duits? Bel me dan op 06 1024 4429. Of vul het contactformulier op deze website in.

Das ist eine schöne rechte Leine. Blog 32 over ‘Stolpersteine” in het Duits-Nederlandse idioom

Twee tekstwolken met tekst in Duits. Linker wolk zegt Das ist eine schönen rechte Leine. Tekst in wolk twee: wie bitte? De tekst uit wolk 1 ist dus fout.
Durven is goed, kennis van idioom is nog beter.

Jouw Duitse relaties waarderen het als je Duits met ze spreekt. Als je dat goed doet, dan geeft je dat een voorsprong op andere niet-Duitse concurrenten.
Gebruik je daarin verkeerd idioom, dan zal je Duitstalige gesprekspartner je dat vast willen vergeven. Maar het kan natuurlijk wel tot onbegrip leiden en enige hilariteit.
Daarom in het vervolg van deze blog enkele voorbeelden van zogenaamde “Stolpersteine” (hindernissen) veroorzaakt door “falsche Freunde”. Dat zijn woorden en begrippen die in het Duits en Nederlands erg op elkaar lijken, maar die een andere betekenis hebben en dus tot misverstanden kunnen leiden.

recht (in samenstellingen)

Het bijvoeglijk naamwoord recht (en dus met een kleine letter geschreven) is met recht een interessant woord. Dit omdat men het in het Duits in veel situaties en betekenissen gebruikt en daarom ook op een groot aantal manieren in het Nederlands kan vertalen. Als letterlijke Duitse vertaling van het Nederlandse woord recht in de betekenis van niet krom of scheef komt het voor in samenstellingen. Zo is een rechthoek in het Duits ein Rechteck. Een rechte hoek is ein rechter Winkel. Maar een rechte lijn zoals in de titelzin vertaal je naar het Duits met eine gerade Linie. Ook in samenstellingen als Waagerecht = horizontaal; senkrecht = verticaal vinden we recht in de betekenis van niet krom of scheef terug.

recht in de betekenissen van echt, waar, juist, zeer

Nemen we de zin “Das ist der rechte Ort” = “Dat is de juiste plek.” Hier betekent recht dus juist. Een voorbeeld van recht in de betekenis van echt vind je in de volgende zin: “Ich habe kein rechtes Vertrauen zu ihm” = “Ik vertrouw hem niet echt.” Als je geen hoogte van iemand krijgt dan kan je in het Duits zeggen: “Ich werde nicht recht klug aus ihm.” De uitspraak “Das ist mir recht” betekent = “Ik vind het best.” Hier betekent recht dus goed/ok. Op het juiste moment vertaal je in het Duits met im rechten/richtigen Augenblick. Juist in de betekenis van correct, netjes kun je ook met recht vertalen: “Es ist nicht recht von dir, so zu sprechen” = “Het is niet juist van je zo te spreken”. 

recht als tegenstelling van link(s)

“Mit der linken Hand hielt ich den Türgriff fest, während ich mit der rechten Hand den Schlüssel ins Schloss steckte”= “Met mijn linkerhand hield ik de deurknop vast, terwijl ik met mijn rechterhand de sleutel in het slot stak.”

gerade in de betekenissen recht, net

Hierboven beschreef ik al dat je een rechte lijn met eine gerade Linie in het Duits vertaalt. Rechtuit rijden is dan ook geradeaus fahren. Gerade komt ook voor in de samenstelling geradeheraus: “Wir sagen es dir geradeheraus”= “wij zeggen het je ronduit. “ Gerade in de betekenis van zojuist, net vind je in het volgende voorbeeld: “Zij is net weggegaan” = “Sie ist gerade fortgegangen.” “Wij hebben het net nog gehaald”= “Wir haben es gerade noch geschafft.” “Hij woont recht tegenover (ons)”= “Er wohnt gerade gegenüber.” 

aufrecht, aufrichtig

Aufrecht betekent in het Nederlands rechtop: “Sie saβ  aufrecht an der Bar” = “Zij zat rechtop aan de bar.” “Ich konnte mich nicht mehr aufrecht halten” =  “Ik kon niet rechtop blijven staan.” Aufrichtig betekent in het Nederlands oprecht: “Das bedauere ich aufrichtig” = “Dat spijt me oprecht.”

die Leine

Eine Leine is een touw, koord  of riem. “Hunde sind an der Leine zu führen”= “Honden dient u uit te laten aan de lijn/riem. ” “Die Wäsche hängt auf der Leine”=  “De was hangt aan de lijn.” Leine wordt ook vaak figuurlijk gebruikt: “Jemanden an der langen Leine führen”= bij iemand de teugels niet te strak aanhalen/iemand een zekere speelruimte geven. Of juist het omgekeerde iemand kort houden= jemanden an die Leine legen. Die Leine ziehen betekent ervandoor gaan. 

die Linie

Die Linie = de lijn. En Linie kan, net zoals in het Nederlands in vele mogelijke betekenissen voorkomen. Enkele voorbeelden daarvan zijn: mit dem Lineal eine Linie ziehen= met de liniaal een lijn trekken. Eine Linie bilden= een rij vormen/in een rij (naast elkaar) gaan staan. Die feindlichen Linien durchbrechen= door de vijandelijke linies heen breken . Sie achtet sehr auf ihre (schlanke) Linie= zij let erg op de lijn (haar figuur).

Aan de hand van deze paar voorbeelden wordt duidelijk dat je makkelijk ins Fettnäpfchen treten kann (een faux pas kan begaan) of Stolpersteine (hindernissen) moet overwinnen in de Nederlands-Duitse communicatie.

Tot ziens in een volgende blog met daarin meer van soortgelijke aandachtspunten.

Komen jullie ook wel eens interessante taaluitingen tegen? Of ben je zelf weleens de fout ingegaan? Deel dat dan met ons. Daaruit valt altijd wat te leren.

Wil je zelf je Duitse woordkennis vergroten? Of heb je een andere vraag over het Duits? Bel me dan op 06 1024 4429. Of vul het contactformulier op deze website in.

 

“Ich schreibe das Verschlag wohl”.: Blog 31 over “Stolpersteine” in het Duits-Nederlandse idioom

Twee tekstwolken op een groen schoolbord. met Duitse tekst.
Durven is goed, kennis van idioom is nog beter.

Jouw Duitse relaties waarderen het als je Duits met ze spreekt. Als je dat goed doet, dan geeft je dat een voorsprong op andere buitenlandse concurrenten.
Gebruik je daarin verkeerd idioom, dan zal je Duitstalige gesprekspartner je dat vast willen vergeven. Maar het kan natuurlijk wel tot onbegrip leiden en enige hilariteit.
Daarom in het vervolg van deze blog enkele voorbeelden van zogenaamde “Stolpersteine” (hindernissen) veroorzaakt door “falsche Freunde”. Die laatste zijn woorden en begrippen die in het Duits en Nederlands erg op elkaar lijken, maar die een andere betekenis hebben en soms tot hilariteit of onbegrip over en weer kunnen leiden.

Der Verschlag

Een Duitse luisteraar zal de titelzin niet begrijpen, want het onzijdige Das Verschlag bestaat niet in het Duits. Het mannelijke Der Verschlag bestaat wel, maar betekent iets heel anders dan het Nederlandse “verslag”. De betekenis van der Verschlag is in het Nederlands de afgesloten ruimte, het schot. Zo kan je bijvoorbeeld geheime boeken achter een schot opslaan = geheime Bücher hinter einem Verschlag aufbewahren.  Of, met iets minder spanning omgeven dan het vorige voorbeeld: Hinter einem Verschlag im Stall werden die Geräte aufbewahrt = Achter een afgesloten ruimte in de stal wordt het gereedschap bewaard.

Das Protokoll-die Protokolle

Notulen van een vergadering zijn Protokolle: Na de vergadering stuurt de secretaresse U de notulen toe via e-mail vertaal je in het Duits met Nach der Verhandlung (Sitzung)  schickt die Sekretärin Ihnen die Protokolle über E-Mail zu. Maar ook de titelzin  Ik schrijf het verslag wel kan je vertalen met gebruik van het zelfstandig naamwoord Protokoll : Ich schreibe das Protokoll schon. Dat moet dan wel voorafgaand aan de vergadering of het overleg besloten worden, want het woord Protokoll gebruik je voor het nauwkeurig vastleggen van hetgeen er besproken is.

Der Bericht- die berichte

Der Bericht gebruik je in de betekenis van het (omvangrijke) bericht, het verslag. Zo kan je ein wahrheitsgetreuer, spannender, offizieller Bericht geben of  abfassen = een waarheidsgetrouw, spannend, officieel bericht geven of schrijven/opstellen. Natuurlijk kun je ook een mondeling verslag over iets uitbrengen = einen mündlichen Bericht von/über etwas geben. De Nederlandse zin Hiermee deel ik u mede dat ….. is in het Duits Hiermit berichte ich Ihnen, dass…. /teile ich Ihnen mit, dass. Een jaarverslag is der Jahresbericht. Reiseberichte zijn reisverhalen. 

Die Nachricht-die nachrichten

Die Nachricht gebruik je bij korte berichten. De spreker verspreidt een onjuist bericht is in het Duits Der Sprecher verbreitet eine falsche Nachricht. Ook het nieuws (het journaal) vertaal je met de meervoudsvorm die Nachrichten. Wann sendet das ZDF Nachrichten? is in het Nederlands Wanneer is er een nieuwsuitzending van het ZDF? Nachrichten sehen/hören = het nieuws zien/horen.

Aan de hand van deze paar voorbeelden wordt duidelijk dat je makkelijk ins Fettnäpfchen treten kann (een faux pas kan begaan) of Stolpersteine (hindernissen) moet overwinnen in de Nederlands-Duitse communicatie.

Tot ziens in een volgende blog met daarin meer van soortgelijke aandachtspunten.
Komen jullie ook wel eens interessante taaluitingen tegen? Of ben je zelf weleens de fout ingegaan? Deel dat dan met ons. Daaruit valt altijd wat te leren.

Wil je zelf je Duitse woordkennis vergroten? Of heb je een andere vraag over het Duits? Bel me dan op 06 1024 4429. Of vul het contactformulier op deze website in.

Alle Menschen brauchen Futter: Blog 30 over Stolpersteine in het Duits-Nederlandse idioom

Twee spreekwolkjes op een groen schoolbord. De Nederlander zegt in het ene wolkje Alle Menschen brauchen Futter. De Duitse gespreksprtner antwoordt in het andere wolkje: ich essen lieber herzhafte Nahrung.
Durven is goed, kennis van idioom is nog beter.

Jouw Duitse relaties waarderen het als je Duits met ze spreekt. Als je dat goed doet, dan geeft je dat een voorsprong op andere buitenlandse concurrenten.
Gebruik je daarin verkeerd idioom, dan zal je Duitstalige gesprekspartner je dat vast willen vergeven. Maar het kan natuurlijk wel tot onbegrip leiden en enige hilariteit.
Daarom in het vervolg van deze blog enkele voorbeelden van zogenaamde “Stolpersteine” (hindernissen) veroorzaakt door “falsche Freunde”. Die laatste zijn woorden en begrippen die in het Duits en Nederlands erg op elkaar lijken, maar die een andere betekenis hebben en soms tot hilariteit of onbegrip over en weer kunnen leiden.

Das Futter (gerelateerd aan eten)

Das Futter heeft in het Nederlands diverse betekenissen. Ten eerste het voer voor (huis)dieren: grünes, frisches Futter fürs Vieh = groen, vers voer voor het vee. Ten tweede, in een figuurlijke betekenis en in de omgangstaal, eten: “He du, mein Futter passt dir wohl nicht?” = “Hé jij daar, bevalt je mijn eten niet?” Bij deze zin kun je je de context voorstellen van een televisieserie als Tatort, waarbij de betrokken personen elkaar even later op het gezicht (muil) slaan = auf die Fresse geben. Ten derde is Futter in spreektaal een synoniem voor Arbeit (werk). “Also, der Heinz braucht wirklich neues Futter (neue Arbeit)” = “Wel, Heinz heeft werkelijk nieuw werk nodig.” De uitdrukking gut im Futter sein/stehen betekent in het Nederlands weldoorvoed zijn.

Das Futter (gerelateerd aan kleding, schoeisel)

Futter betekent tevens de voering / de binnenbekleding. De zijden voering van een mantel = das Seidenfutter eines Mantels. Een glanzende binnenkant van een schoen = ein glänzendes Futter in einem Schuh. 

Die Nahrung 

Die Nahrung is het voedsel voor de mens. Zo bestaat er feste und flüssige Nahrung = vast en vloeibaar voedsel; tierische und pflanzliche Nahrung = dierlijk en plantaardig voedsel. Voedsel voor de geest is Nahrung des Geistes. De titelzin boven dit blog had dus moeten zijn: “Alle Menschen brauchen Nahrung” = “alle mensen hebben voedsel nodig”.

Nahrungsmittel

Tegen Nahrungsmittel zeggen Nederlanders levensmiddelen of voedingsmiddelen: In armen Ländern fehlt es oft an kalorienreichen Lebensmitteln = in arme landen ontbreken dikwijls voedingsmiddelen met veel calorieën. 

nahrhaft

Nahrhaft betekent voedzaam, rijk aan voedingsstoffen. Kohlehydrate sind sehr nahrhaft = koolhydraten zijn erg voedzaam.

Die Ernährung, ernähren, sich nähren, sich ernähren von

Die Ernährung is in het Nederlands de voeding: Die Ernährung der Familie = het onderhoud (voeding) van het gezin. Der Kranke erhielt künstliche Ernährung = de zieke kreeg kunstmatige voeding. Het werkwoord ernähren heeft de Nederlandse betekenis (een ander) voeden: Ein baby mit der Flasche ernähren = een baby flesvoeding geven. Het wederkerend werkwoord sich nähren betekent zich voeden. Sie mussten sich von Früchten und Kräutern nähren = Zij moesten zich met vruchten en kruiden voeden. Sich ernähren von tenslotte heeft in het Nederlands de betekenis zijn brood verdienen met, leven van. “Von dem Gehalt kann ich mich kaum ernähren”, sagte der junge Dozent = “Van dit salaris kan ik amper leven”, zei de jonge docent.

Aan de hand van deze paar voorbeelden wordt wederom duidelijk dat je makkelijk ins Fettnäpfchen treten kunt (een faux pas kunt begaan) of Stolpersteine (hindernissen) moet overwinnen in de Nederlands-Duitse communicatie.
Tot ziens in een volgende blog met daarin meer van soortgelijke aandachtspunten.

Komen jullie ook wel eens interessante taaluitingen tegen? Of ben je zelf weleens de fout ingegaan? Deel dat dan met ons. Daaruit valt altijd wat te leren.

Wil je zelf je Duitse woordkennis vergroten? Of heb je een andere vraag over het Duits? Bel me dan op 06 1024 4429. Of vul het contactformulier op deze website in.

 

 

 

 

“Ich arbeite als Verpleger in einem Krankenhaus”: Over “Stolpersteine” in het Duits-Nederlandse idioom, deel 29

Twee tekstwolken op een goen schoolbord. Duitse tekst Ïch arbeite als Verpleger" is fout.
Durven is goed, kennis van idioom is nog beter.

Jouw Duitse relaties waarderen het als je Duits met ze spreekt. Als je dat goed doet, dan geeft je dat een voorsprong op andere buitenlandse concurrenten.
Gebruik je daarin verkeerd idioom, dan zal je Duitstalige gesprekspartner je dat vast willen vergeven. Maar het kan natuurlijk wel tot onbegrip leiden en enige hilariteit.
Daarom in het vervolg van deze blog enkele voorbeelden van zogenaamde “Stolpersteine” (hindernissen) veroorzaakt door “falsche Freunde”. Die laatste zijn woorden en begrippen die in het Duits en Nederlands erg op elkaar lijken, maar die een andere betekenis hebben en soms tot hilariteit of onbegrip over en weer kunnen leiden.

verpflegen, die Verpflegung

Er bestaat in het Duits geen werkwoord verplegen, maar verpflegen bestaat wel. De betekenis is echter een andere dan Nederlandstaligen zouden verwachten; verpflegen betekent namelijk van eten en drinken voorzien. “Ich musste mich selber verpflegen” = “Ik moest zelf voor mijn voeding zorgen”. Wanneer ergens staat dat man nur kalt verpflegt wird dan betekent het dat men alleen koude spijzen kan genieten. “In dem Restaurant gibt es bis 22 Uhr warme und kalte Küche (warme und kalte Speisen)”= In het restaurant kunt u tot 22.00 uur warm en koud eten krijgen”.  Analoog aan de betekenis van het werkwoord verpflegen is de voeding, de kost, de verzorging de Nederlandse vertaling van die Verpflegung. Die Kosten für Wohnung (Unterkunft) und Verpflegung betragen 1000 Euro monatlich = De kosten voor volledig pension (kost en inwoning) bedragen 1000 euro per maand. Wanneer een Duitser je een tip over een hotel geeft, dan zou hij dit kunnen onderbouwen door te zeggen: “Nicht nur die Zimmer, sondern auch dieVerpflegung ist gut” = “Niet alleen de kamers, maar ook het eten en drinken zijn goed”.

pflegen, die Pflege

Wanneer je een zieke of gewonde verpleegt, dan is dit in het Duits eine kranke oder verwundete Person pflegen”. “Sie hat viele Kranke gesund gepflegt” = “Zij heeft vele zieken verzorgd, waardoor zij gezond werden”. Een verpleegster is in het Duits dan ook eine Krankenpflegerin of eine Krankenschwester (afgekort Schwester); tegen de verpleger (ziekenbroeder) zeggen de Duitsers der Krankenpfleger of afgekort Pfleger. De titelzin van dit blog kan dan ook luiden: “Ich bin Krankenpfleger (man) / Krankenpflegerin (vrouw) in einem Krankenhaus (= ziekenhuis).

Maar je hoeft niet per se het beroep van KrankenpflegerIn uit te oefenen om te kunnen pflegen: “Sowohl der Vater wie auch die Mutter pflegten das kranke Kind”= “Zowel de vader als de moeder verzorgden het zieke kind.”

Het werkwoord pflegen en het zelfstandig naamwoord die Verpflegung kunnen in het Nederlands ook verzorgen betekenen in een meer algemene context. Zo kun je je haar, het gazon of je schoenen verzorgen = man kann die Haare, den Rasen oder die Schuhe pflegen. Auch Denkmale können gepflegt werden = Ook monumenten kunnen verzorgd worden. Die Denkmalpflege is dan ook de monumentenzorg. Het werkwoord pflegen wordt ook gebruikt in de betekenis van gewend zijn: “Mittags pflege ich eine halbe Stunde zu spazieren” = “‘s Middags ben ik gewend een half uur te wandelen.”

geplegt aussehen= er verzorgd uitzien

Du siehst aber geplegt aus! = Wat zie jij er goed verzorgd uit!                       Ein gepflegtes Äuβeres = een verzorgd uiterlijk.

Aan de hand van deze paar voorbeelden wordt wederom duidelijk dat je makkelijk ins Fettnäpfchen treten kunt (een faux pas kunt begaan) of Stolpersteine (hindernissen) moet overwinnen in de Nederlands-Duitse communicatie.
Tot ziens in een volgende blog met daarin meer van soortgelijke aandachtspunten.

Komen jullie ook wel eens interessante taaluitingen tegen? Of ben je zelf weleens de fout ingegaan? Deel dat dan met ons. Daaruit valt altijd wat te leren.

 

 

“Das Band von mein Auto ist kaputt”: Over “Stolpersteine” in het Duits Nederlandse idioom, deel 28

twee tekstwolken. Wolk één met foute Duitse tekst. Wolk 2 (luisteraar) snapt het niet.
Durven is goed, kennis van idioom is nog beter.

Jouw Duitse relaties waarderen het als je Duits met ze spreekt. Als je dat goed doet, dan geeft je dat een voorsprong op andere buitenlandse concurrenten.
Gebruik je daarin verkeerd idioom, dan zal je Duitstalige gesprekspartner je dat vast willen vergeven. Maar het kan natuurlijk wel tot onbegrip leiden en enige hilariteit.
Daarom in het vervolg van deze blog enkele voorbeelden van zogenaamde “Stolpersteine” (hindernissen) veroorzaakt door “falsche Freunde”. Die laatste zijn woorden en begrippen die in het Duits en Nederlands erg op elkaar lijken, maar die een andere betekenis hebben en soms tot hilariteit of onbegrip over en weer kunnen leiden.

das Band (die Bänder); das Band (die Bande); die Band (die Bands)

In de Duitse taal komt het zelfstandig naamwoord Band veelvuldig voor. Het heeft verschillende betekenissen. Aan het geslacht, de meervoudsvormen en de uitspraak zijn de verschillende betekenissen van Band te herkennen.  In ieder geval is das Band niet de juiste vertaling van de Nederlandse auto- of fietsband. Daarop kom ik verder hieronder  terug.

Das Band- die Bänder (meervoud)

Een juiste Nederlandse vertaling van de onzijdige vorm van Band is het lint. Het woord Band komt in het Duits veel voor in samenstellingen, zoals das Messband (het meetlint), das Flieβband (de lopende band), das Förderband (de transportband). Ter versiering van bijvoorbeeld een pakje (ein Paket), een bos bloemen (ein Blumenstrauβ ), van een hoed (ein Hut ) of jurk (ein Kleid) kun je een Farbband (een gekleurd lint) gebruiken. En vroeger gebruikten de mensen nog een bandrecorder (ein Tonbandgerät. Wanneer een Duitser je vertelt dat hij am Band steht dan werkt hij dus aan de lopende band. De samenstelling auf Band legen betekent dat de productie van iets start: Der neue Sportwagen wurde auf Band gelegt = de productie van de nieuwe sportwagen begon. Das Band wordt ook gebruikt om gewrichtsbanden mee aan te duiden: Ich habe mir die Bänder gezerrt = Ik heb mijn gewrichtsbanden verzwikt, verrekt.

Das Band- die Bande (meervoud)

Let hier op de andere meervoudsvorm van Band. Verwandschaftliche Bande sind Bande des Blutes = Verwantschappelijke verbindingen zijn bloedsbanden. 

Der Band- die Bände (meervoud)

Der Band betekent in het Nederlands het (boek)deel. Das Werk wird mehrere Bände umfassen = het werk zal uit verscheidene banden bestaan. In deze betekenis gebruikt men Band ook veel in een figuurlijke betekenis: Das spricht Bände = dat spreekt boekdelen; darüber könnte man Bände erzählen = daarover zou je hele verhalen kunnen ophangen. 

Die Band- die Bands

Die Band betekent de muziekband, komt uit het Engels en behoudt ook in het Duits zijn Engelse uitspraak (baend).

Der Reifen- die Reifen (meervoud)

De juiste vertaling van (auto)band is der Reifen. Tegenwoordig is het in Duitsland verplicht om in winterse omstandigheden een winterband te monteren = einen Winterreifen zu montieren. Wanneer de banden weinig profiel hebben dan sind die Reifen abgefahren. Indien een band gescheurd of uit elkaar geklapt is, dan zegt men in het Duits: “Der Reifen ist geplatzt.”

Der Reifen is overigens ook de juiste vertaling van een (metalen) hoepel (een band) om bijvoorbeeld een wijnvat.

von mein Auto/meines Autos/von meinem Auto

In het tweede gedeelte van de titelzin gaat het grammaticaal helemaal fout. Om een bezitsrelatie aan te geven gebruikt het Duits nog altijd de 2e naamval. De titelzin moet dus luiden: Der Reifen meines Autos ist kaputt = De band van mijn auto is kapot. Vroeger werd ook in het Nederlands de tweede naamval vast gebruikt. Tegenwoordig vinden we deze echter alleen nog terug in vaste constructies zoals In het noorden des lands; in naam des konings. Of in plaatsnamen zoals ‘s Gravenhage, ‘s Hertogenbosch. In het Duits zie je in de spreektaal langzamerhand ook een ontwikkeling waarbij men in plaats van een 2e naamval een omschrijving met von gebruikt . Echter, omdat het voorzetsel von de 3e naamval regeert moet het bij het zelfstandig naamwoord behorende lidwoord dan ook wel op de juiste manier verbogen worden. In de titelzin had een Duitser in de omgangstaal dus ook kunnen zeggen Der Reifen von meinem Auto ist kaputt. Bij het schrijven houdt het Duits in dergelijke situaties nog steeds vast aan het gebruik van een 2e naamval, evenals bij het spreken in meer formele situaties. Mijn tip: Gebruik dus in zakelijke contacten met Duitsers altijd een constructie met de tweede naamval.

Aan de hand van deze paar voorbeelden wordt wederom duidelijk dat je makkelijk ins Fettnäpfchen treten kunt (een faux pas kunt begaan) of Stolpersteine (hindernissen) moet overwinnen in de Nederlands-Duitse communicatie.
Tot ziens in een volgende blog met daarin meer van soortgelijke aandachtspunten.

Komen jullie ook wel eens interessante taaluitingen tegen? Of ben je zelf weleens de fout ingegaan? Deel dat dan met ons. Daaruit valt altijd wat te leren.

 

 

 

“Gibt es hier eine offenbare Toilette?”: Over “Stolpersteine” in het Duits-Nederlandse idioom, deel 27

Twee woordwolken met de teksten: GIbt es hier eine offenbare Toilette? Omdat dat fout Duits is vraagt de Duitser: Wie bitte?
Durven is goed, kennis van idioom is nog beter.

Jouw Duitse relaties waarderen het als je Duits met ze spreekt. Als je dat goed doet, dan geeft je dat een voorsprong op andere buitenlandse concurrenten.
Gebruik je daarin verkeerd idioom, dan zal je Duitstalige gesprekspartner je dat vast willen vergeven. Maar het kan natuurlijk wel tot onbegrip leiden en enige hilariteit.
Daarom in het vervolg van deze blog enkele voorbeelden van zogenaamde “Stolpersteine” (hindernissen) veroorzaakt door “falsche Freunde”. Die laatste zijn woorden en begrippen die in het Duits en Nederlands erg op elkaar lijken, maar die een andere betekenis hebben en soms tot hilariteit of onbegrip over en weer kunnen leiden.

offenbar

Het Duitse bijwoord offenbar heeft niet dezelfde betekenis als het Nederlandse openbaar. Offenbar betekent namelijk blijkbaar: “Sie ist offenbar sehr begabt” = “Zij is blijkbaar zeer begaafd”. Een ander voorbeeld: “Der Zug hat offenbar Verspätung” = ” De trein is blijkbaar te laat”. Enkele veel voorkomende synoniemen voor offenbar zijn:  offensichtlich (“Er hat offensichtich nicht daran gedacht” = “Hij heeft er blijkbaar niet aan gedacht”). En angeblich (“Sie war angeblich verreist” = blijkbaar was ze op reis”). 

öffentlich

De titelzin boven dit blog had moeten luiden: “Gibt es hier eine öffentliche Toilette?” = “Is er hier een openbaar toilet?”). Daarbij betekent öffentlich in het Nederlands dus openbaar, publiek (toegankelijk). Een openbare bibliotheek is in het Duits eine öffentliche Bibliothek. Het openbaar vervoer is in het Duits “der öffentliche Verkehr”. Let op dat verkeer in het Nederlands onzijdig is (het verkeer) en in het Duits mannelijk (der Verkehr). Öffentlich betekent ook openbaar in de betekenis van niet geheim, voor iedereen hoorbaar en zichtbaar: “Die Abstimmung ist öffentlich” = “de stemming is openbaar”(niet geheim). “Das ist ein öffentliches Geheimnis” = “Dat is een publiek geheim”).

scheinbar; anscheinend

Scheinbar betekent net als in het Nederlands schijnbaar: “Sie hörte scheinbar aufmerksam zu” = ” Zij luisterde schijnbaar aandachtig” (ze deed net of ze aandachtig luisterde). Anscheinend betekent blijkbaar: “Anscheinend ist er zufrieden” = “blijkbaar (ogenschijnlijk) is hij tevreden”.

unscheinbar

Unscheinbar betekent in het Nederlands nietig, onbetekenend of onopvallend, eenvoudig. Zo is de vertaling van “graue unscheinbare Häuser” = “saaie (grijze) onopvallende huizen”.  “Ein unscheinbarer Mann” = een onopvallende man”. 

Aan de hand van deze paar voorbeelden wordt wederom duidelijk dat je makkelijk ins Fettnäpfchen treten kunt (een faux pas kunt begaan) of Stolpersteine (hindernissen) moet overwinnen in de Nederlands-Duitse communicatie.
Tot ziens in een volgende blog met daarin meer van soortgelijke aandachtspunten.

Komen jullie ook wel eens interessante taaluitingen tegen? Of ben je zelf weleens de fout ingegaan? Deel dat dan met ons. Daaruit valt altijd wat te leren.