Ich habe viel Rückensicht in meinem Auto: Over Stolpersteine” in het Duits-Nederlandse idioom

Rückensicht bestaat niet in het Duits. Rücksicht bestaat wel. Uitleg van goed manier van Duits spreken en schijven

Ich habe viel Rückensicht in meinem Auto.

Onlangs was ik in een situatie waarin een Nederlander tegen een Duitser in een Duitse context deze zin uitsprak. De Duitse luisteraar had duidelijk vraagtekens in zijn ogen nadat deze zin was uitgesproken. Hij had meerdere richtingen waarin hij kon zoeken, maar hem was niet echt duidelijk wat de spreker nu precies bedoelde.  En dat ofschoon deze spreker al best redelijk goed Duits spreekt. Zo vervoegde hij bijvoorbeeld het werkwoord haben goed en gebruikte hij zelfs de juiste naamval bij het zinsdeel in meinem Auto.

Analyse 

Misverstanden tussen Duitsers en Nederlanders ontstaan vaak door het verkeerde woordgebruik. Laten we daarom de mededeling van onze Nederlandse vriend eens analyseren. Via doorvragen kwamen we erachter dat hij wilde mededelen dat hij een goed zicht door de achterruit van zijn auto had. Laten we in dit blog eens verder belichten wat hij in het Duits had kunnen zeggen om dit tot uitdrukking te brengen.

Rücksicht (sicht nach hinten, zicht naar achteren)

Onze Nederlandse vriend had een heldere en duidelijke boodschap overgebracht als hij het woord Rücksicht had gebruikt. In het Duits kan je, bijvoorbeeld  gewoon zeggen: “Eine beheizbare Heckscheibe sorgt auch im Winter immer für gute Rücksicht”. Dat betekent in gewoon Nederlands “Een verwarmde achterruit zorgt ook tijdens de winter voor een goed zicht naar achteren”. Had hij, in plaats van de verkeerde titelzin, iets gezegd in de trant van “Mein Auto hat eine gute Rücksicht” (“Mijn auto heeft goed zicht naar achteren”) dan was dat gewoon een goede Duitse zin geweest.

Het zelfstandig naamwoord Rücksicht heeft echter nog meer betekenissen, die ik  hieronder bespreek.

Rücksicht (consideratie, inachtneming, rekening houden met)

Rücksicht wordt meestal gebruikt in een combinatie met het werkwoord nehmen. Het wordt gebruikt om aan te geven in hoeverre de hoofdpersoon (het onderwerp in de zin) rekening houdt met de omstandigheden of gevoelens van zichzelf of van een ander. Enkele voorbeelden hiervan:

  1. Ich kenne keine Rücksicht = Ik ken geen pardon
  2. Sie brauchen keine Rücksicht auf meine Situation zu nehmen = U hoeft geen  rekening te houden met mijn situatie.

In voorbeeld 2. zie je dat Rücksicht nehmen auf de letterlijke vertaling is van het Nederlandse rekening houden met. En een zin als “Aus/in/mit Rücksicht auf ihre Lage” betekent in het Nederlands “Met het oog op haar situatie”. 

Die Rücksichten (de overwegingen, redenen) (NB: altijd meervoud)

De samenstelling  aus finanziellen Rücksichten betekent in het Nederlands om financiële redenen. Rücksichten is hier een synoniem van Gründe. Na het voorzetsel aus, dat een derde naamval verlangt, zou de zin dan aus finanziellen Gründen worden.

rücksichtslos (meedogenloos, onverbiddelijk) en rücksichtsvoll (attent)

Beide bijvoeglijke naamwoorden zijn afgeleid van Rücksicht. Een voorbeeldzin met rücksichtslos: “Er konnte furchtbar rücksichtslos gegen sie sein” = “Hij kon zich bijzonder onverbiddelijk tegenover haar gedragen”. En een voorbeeld met rücksichtsvoll: “Er ist ein rücksichtvoller Mensch” = “Hij is een attent persoon”.

En het woord Rückensicht uit de titelzin. Is dat nu een Duits woord? Het antwoord is simpelweg nee.

Aan de hand van deze paar voorbeelden wordt duidelijk dat je makkelijk ins Fettnäpfchen treten kann (een faux pas kan begaan) of Stolpersteine (hindernissen) moet overwinnen in de Nederlands-Duitse communicatie.
Tot ziens in een volgende blog met daarin meer van soortgelijke aandachtspunten.
Komen jullie ook wel eens interessante taaluitingen tegen? Of ben je zelf weleens de fout ingegaan? Deel dat dan met ons. Daaruit valt altijd wat te leren. Wil je jezelf nog verder verdiepen in correct Duits woordgebruik? Kijk dan ook eens op https://www.duden.de/hilfe/rechtschreibung

Contact

Wil jij je ook zonder stress schriftelijk of mondeling in correct Duits kunnen uitdrukken? Heb je een vraag over het juist gebruik van zakelijk Duits of over de Duitse zakelijke cultuur? Bel me dan op 06 1024 4429. Of vul het contactformulier op deze website in. Ik denk graag met je mee.