“Wir geben unser Bestes, Sie völlig zu entsorgen”: Over “Stolpersteine” in het Duits-Nederlandse idioom

Twee tekstwolken op groen schoolbord met een Duitse tekst in de wolken

Proberen is goed, maar heeft soms ongewenste effecten.

Jouw Duitse relaties waarderen het als je Duits met ze spreekt. Als je dat goed doet, dan geeft je dat een voorsprong op andere niet-Duitse concurrenten.
Gebruik je daarin verkeerd idioom, dan zal je Duitstalige gesprekspartner je dat in de meeste gevallen vast willen vergeven. Maar soms hebben begrippen in een andere taal een zware emotionele lading. Dan kan verkeerd gebruik daarvan tot onverwacht negatieve resultaten leiden.
Daarom vandaag een blog over de ongewenste negatieve reacties die kunnen volgen bij de letterlijke vertaling van het o zo positief bedoelde Nederlandse begrip ontzorgen. 

entsorgen

Het werkwoord entsorgen beteken in beambtenduits het “van afval(stoffen) ontdoen, bevrijden”. “Zo kan je je als burger milieuvriendelijk ontdoen van je afval” kan je vertalen met “So kann man seine Abfälle umweltgerecht entsorgen”.  

Een ander voorbeeld komt uit de scheepvaart.  “Veel schepen ontdoen zich illegaal van gebruikte olie of afvalstoffen op zee” kan je vertalen met “Viele Schiffe entsorgen ihr  Altöl und ihre Abfälle im Meer”.  Uit deze voorbeelden blijkt duidelijk dat je het werkwoord entsorgen niet in verband met levende wezens dient te gebruiken. Soms gebeurt dat binnen Duitsland echter toch. En dan zijn de rapen gaar.

entsorgen

Een tweede betekenis van entsorgen is een uiterst ongemakkelijke, omdat die namelijk associaties oproept met vervolging en vernietiging van mensen (gedurende de nazitijd). Onlangs was er een Duits politicus die de opmerking maakte
“Man werde die Integrationsbeauftragte Özoguz in Anatolien entsorgen”. Dat  betekent in een nette interpretatie dat men de van oorsprong Turkse mevrouw Özoguz naar Turkije zal terugsturen. Op grond van deze opmerking werden in Duitsland 20 aangiften wegens volksopruiing ingediend. De strekking van dit relaas is dus: gebruik nooit het woord “entsorgen” in relatie met mensen/klantenIn de volgende alinea lees je welke woorden je wel kunt gebruiken om aan te geven dat  je je klant of relatie volledig in de watten legt. 

umsorgen, betreuen, pflegen

Zowel met de werkwoorden umsorgen, betreuen en pflegen beschrijf je dat je een ander verzorgt of voor iemand of iets verantwoording neemt. Daarbij betreft het werkwoord umsorgen vooral het verzorgen van iemand die hulp behoeft, zoals een zieke of een kind. De relatie is daarbij ongelijk: de een helpt de ander, die afhankelijk is. Het werkwoord pflegen betekent ook voor een zieke zorgen, maar daarnaast betekent het het onderhouden van iets: Zo kan je bijvoorbeeld data bijwerken = Daten pflegen.  Betreuen is voor mij het werkwoord  dat ik zou gebruiken in de titelzin, omdat betreuen mijns inziens het meest van een gelijkwaardige positie tussen de gesprekspartners uitgaat . “Wir geben unser Bestes, Sie völlig zu betreuen”.

Aan de hand van deze paar voorbeelden wordt duidelijk dat je makkelijk ins Fettnäpfchen treten kann (een faux pas kan begaan) of Stolpersteine (hindernissen) moet overwinnen in de Nederlands-Duitse communicatie.
Tot ziens in een volgende blog met daarin meer van soortgelijke aandachtspunten.
Komen jullie ook wel eens interessante taaluitingen tegen? Of ben je zelf weleens de fout ingegaan? Deel dat dan met ons. Daaruit valt altijd wat te leren. Wil je jezelf nog verder verdiepen in correct Duits woordgebruik? Kijk dan ook eens op https://www.duden.de/hilfe/rechtschreibung  

Contact

Wil je je Duitse woordkennis vergroten? Of heb je een andere vraag over het correct gebruik van zakelijk Duits of over de Duitse zakelijke cultuur? Bel me dan op 06 1024 4429. Of vul het contactformulier op deze website in. Ik denk graag met je mee.